عصر تراکنش ۱۰۵ / اگر بخواهیم پول هائیتی را فقط یک واحد عددی بدانیم، اشتباه کرده‌ایم. «گورد (Gourde)» در هائیتی چیزی فراتر از پول است؛ یک روایت زنده از تاریخ کشوری که بارها از نو شروع کرده است. این ارز با کد HTG، به ۱۰۰ سنتیم تقسیم می‌شود و امروز واحد رسمی اقتصاد هائيتی است. گورد اولین‌بار در سال ۱۸۱۳ متولد شد؛ درست پس از استقلال هائیتی. آن زمان جای «لیور» فرانسوی را گرفت و عملاً تبدیل شد به یکی از نخستین نشانه‌های واقعی استقلال اقتصادی این کشور. اما مسیرش ساده نبود. در طول زمان، دو بار بازتعریف شد و هر بار با ارزهای قدرتمندتری مثل فرانک فرانسه و بعدتر دلار آمریکا گره خورد؛ تا جایی که ارزشش سال‌ها به این پول‌ها وابسته بود.

اسکناس‌های امروزی هائیتی فقط ابزار پرداخت نیستند؛ روی آنها چهره‌های تاریخی، نمادهای ملی و صحنه‌هایی از زندگی مردم دیده می‌شود. اسکناس‌های ۱۰ تا ۱۰۰۰ گورد در گردش‌اند و در کنار سکه‌های کوچک‌تر، هنوز هم نبض اقتصاد روزمره را نگه می‌دارند. حتی در زبان خیابان، رد پای تاریخ مانده؛ جایی که مردم هنوز گاهی ۵ گورد را «دلار هائیتی» صدا می‌زنند، یادگاری از دوران اتصال به دلار آمریکا.

روی اسکناس ۱۰ گورد، تصویر «سانتیه بلر» از قهرمانان انقلاب استقلال هائیتی دیده می‌شود و پشت اسکناس نمایی از دژ تاریخی «فورت کاپ روژ» در شهر ژاکمل را نشان می‌دهد.

چهره «فرانسوا کاپوا لا مور» از فرماندهان انقلاب هائیتی در روی اسکناس دیده می‌شود. پشت اسکناس نمای «فورت ژالوزیه» دیده می‌شود؛ دژی کوهستانی که بخشی از سامانه دفاعی کشور بوده است.

روی اسکناس ۱۰۰ گورد تصویر «آنری کریستف»، یکی از رهبران استقلال و بعدها پادشاه هائیتی، دیده می‌شود و پشت اسکناس «سیتادل هنری» در میلو به تصویر کشیده شده است؛ بنایی که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

روی اسکناس ۲۵۰ گورد «ژان-ژاک دسالین» بنیان‌گذار هائیتی مستقل، نقش بسته است. پشت اسکناس نیز یکی از دژهای ساخته شده برای دفاع از کشور تازه استقلال‌یافته دیده می‌شود

چهره «الکساندر پتیون»، از رهبران برجسته انقلاب و رئیس جمهور هائیتی، روی اسکناس ۵۰۰ گورد دیده می‌شود و در پشت اسکناس نمای «فورت ژاک» در فرمات دیده می‌شود؛ قلعه‌ای که برای مقابله با تهدیدهای خارجی ساخته شد.

روی اسکناس ۱۰۰۰ گورد تصویر «فلورویل ایپولیت»، رئیس‌جمهور هائیتی در اواخر قرن نوزدهم، به همراه نشان شهر پورتو پرنس و یادبود دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس این شهر دیده می‌شود. در پشت اسکناس نیز نمایی از بازار تاریخی «مارشه ولیر» در پورتو پرنس به تصویر کشیده شده که یکی از شناخته‌شده‌ترین مراکز تجاری و نماد زندگی روزمره و فعالیت اقتصادی در هائیتی به شمار می‌رود. رنگ‌بندی این اسکناس با الهام از معماری و فرهنگ بومی این کشور طراحی شده است.