عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / سال ۱۴۰۴ برای شرکتهای زیرساختی صنعت پرداخت، سال بازتعریف نقش بود؛ سالی که در آن رقابت صرفاً بر سر تعداد مشتری یا حجم تراکنش نبود، بلکه کیفیت سرویس، پایداری فنی و توان همافزایی با شرکتهای پرداخت به معیار اصلی تبدیل شد. در چنین فضایی، تندر نور تلاش کرد جایگاه خود را از یک ارائهدهنده سرویس فنی به یک شریک عملیاتی در اکوسیستم پرداخت ارتقا دهد.
هومن سپهری در گفتوگوهای مختلفی که طی یک سال گذشته با رسانههایی مانند راه پرداخت و عصر تراکنش داشت، بارها تأکید کرده بود که آینده این صنعت متعلق به شرکتهایی است که بتوانند برای PSPها ارزش عملیاتی واقعی خلق کنند، نه صرفاً یک سرویس فنی ارائه دهند. گفتوگوی پیشرو جمعبندی نگاه او به سالی است که با فشارهای اقتصادی، محدودیتهای مقرراتی و رقابت فنی شدید همراه بود، اما در عین حال مسیر بلوغ بازیگران زیرساختی را نیز هموارتر کرد.
۱۴۰۴؛ سال تغییر زاویه نگاه
هومن سپهری، مدیرعامل شرکت تندر نور ۱۴۰۴ را سال «تغییر زاویه نگاه» میداند؛ سالی که به گفته او، بسیاری از شرکتهای زیرساختی صنعت پرداخت متوجه شدند نقششان صرفاً ارائه یک سرویس فنی نیست، بلکه بخشی از زنجیره عملیاتی شرکتهای پرداخت محسوب میشوند.
از ارائه سرویس تا شریک عملیاتی PSPها
به گفته سپهری، در سالهای گذشته نگاه رایج به شرکتهای فنی همکار PSPها بیشتر مبتنی بر برونسپاری بود؛ یعنی شرکت پرداخت تنها بخشی از عملیات را واگذار میکرد. اما در سال ۱۴۰۴ این رابطه شکل عمیقتری پیدا کرد. او توضیح میدهد: «امروز شرکت پرداخت به دنبال یک تأمینکننده ساده نیست؛ به دنبال شریکی است که بتواند بخشی از پیچیدگی عملیاتی و ریسک فنی را از دوش او بردارد.»
بر همین اساس، تندر نور تمرکز خود را از توسعه صرف سرویسها به پایداری عملیاتی، مقیاسپذیری و کاهش خطای عملیاتی در همکاری با PSPها منتقل کرد. سپهری میگوید که مهمترین شاخص موفقیت در چنین همکاریهایی نه تعداد قراردادها، بلکه کیفیت سرویس در لحظات پرتراکنش است.
عبور از توسعه محصول نمایشی به مهندسی پایداری
یکی از محورهای ثابت صحبتهای سپهری در طول سال گذشته، تفاوت «نوآوری نمایشی» و «نوآوری عملیاتی» بود. او معتقد است صنعت پرداخت ایران وارد مرحلهای شده که دیگر افزودن قابلیتهای متعدد بهتنهایی مزیت محسوب نمیشود. به عقیده او اگر سیستم در اوج تراکنش پایدار نباشد، هیچ فیچر جدیدی ارزش ندارد. او در این خصوص اینطور میگوید: «شرکتهای پرداخت بیشتر از هر چیز به پایداری، مانیتورینگ لحظهای و قابلیت پیشبینی خطا نیاز دارند. اگر سیستم در اوج تراکنش پایدار نباشد، هیچ فیچر جدیدی ارزش ندارد.»
به همین دلیل بخش قابل توجهی از سرمایهگذاری تندر نور در سال گذشته صرف بازطراحی زیرساخت پردازشی، ابزارهای نظارتی و تحلیل رفتار تراکنشی شد؛ ابزارهایی که بتوانند پیش از وقوع اختلال، هشدار ایجاد کنند. سپهری تأکید میکند این رویکرد باعث شد همکاریها از حالت پروژهای به همکاریهای بلندمدتتر تبدیل شود.
مواجهه با مقررات؛ سازگاری بهجای مقاومت
۱۴۰۴ سالی همراه با تغییرات و ابهامهای نظارتی نیز بود. سپهری معتقد است شرکتهای زیرساختی بیش از دیگران از تغییر مقررات تأثیر میگیرند، زیرا باید همزمان خود را با الزامات بانک مرکزی و نیازهای عملیاتی PSPها تطبیق دهند. او میگوید: «ما بین سیاستگذار و شرکت پرداخت قرار داریم؛ بنابراین راهحل، اعتراض یا دور زدن مقررات نیست، بلکه تبدیل مقررات به فرایند عملیاتی قابل اجراست.»
به باور او، یکی از نقشهای جدید شرکتهای فنی، ترجمه الزامات نظارتی به ابزارهای اجرایی برای PSPهاست؛ موضوعی که به کاهش هزینه تطبیق برای کل صنعت کمک میکند.
بازتعریف ارزش اقتصادی
با کاهش حاشیه سود در صنعت پرداخت، شرکتهای پرداخت نیز نسبت به هزینههای عملیاتی حساستر شدند. این موضوع مستقیماً روی شرکتهای همکار آنها اثر گذاشت. مدیرعامل تندر نور معتقد است در چنین شرایطی تنها راه ادامه همکاری، ایجاد ارزش اقتصادی واقعی است. او توضیح میدهد: «اگر سرویس فنی فقط هزینه باشد، دیر یا زود حذف میشود. باید نشان دهد چه هزینهای را کاهش میدهد یا چه ریسکی را کم میکند.»
به همین دلیل تمرکز تندر نور روی کاهش خطای عملیاتی، کاهش نیاز به مداخله انسانی و افزایش سرعت رفع اختلال قرار گرفت؛ شاخصهایی که به گفته سپهری مستقیماً در هزینههای عملیاتی شرکتهای پرداخت اثر میگذارند.
تغییر در رقابت صنعت
سپهری معتقد است رقابت در این بخش از صنعت پرداخت کمتر دیده میشود، اما بسیار عمیقتر از رقابتهای بیرونی است. او میگوید رقابت دیگر بر سر امکانات بیشتر نیست، بلکه بر سر اعتماد عملیاتی است.
شرکت پرداخت باید مطمئن باشد در حساسترین ساعات، سرویس پایدار میماند. این اعتماد یکشبه ساخته نمیشود؛ نتیجه عملکرد بلندمدت است. به گفته او، همین موضوع باعث شده قراردادها بلندمدتتر و انتخاب شریک فنی محافظهکارانهتر شود.
امنیت، تقلب و مسئولیت پنهان زیرساخت
یکی از بخشهایی که کمتر در روایت عمومی صنعت پرداخت دیده میشود، نقش لایههای زیرساختی در مدیریت تقلب و امنیت است. در سالی که گذشت، با پیچیدهتر شدن الگوهای سوءاستفاده و افزایش حملات خودکار، اهمیت این موضوع بیش از گذشته برای شرکتهای پرداخت روشن شد. به گفته مدیرعامل تندر نور، بخش قابل توجهی از فشار عملیاتی امروز نه از حجم تراکنش، بلکه از رفتارهای غیرعادی ناشی میشود؛ رفتارهایی که اگر در لحظه تشخیص داده نشوند، هزینه مالی و اعتباری سنگینی برای کل شبکه ایجاد میکنند.
او معتقد است آینده همکاری میان بازیگران این حوزه، حول «اشتراک سیگنالهای ریسک» شکل میگیرد؛ یعنی جایی که دادههای فنی صرفاً برای مانیتورینگ داخلی استفاده نمیشوند، بلکه به تصمیمگیریهای عملیاتی شریکان نیز کمک میکنند. در چنین مدلی، زیرساخت فقط انتقالدهنده تراکنش نیست، بلکه نقش حسگر امنیتی شبکه را ایفا میکند.
به باور سپهری، هرچه صنعت بالغتر شود، ارزش واقعی شرکتهای فنی نه در قابلیتهای قابل نمایش، بلکه در توانایی جلوگیری از رخدادهایی است که هیچوقت دیده نمیشوند؛ جلوگیری از خطا، از اختلال و از تقلب، مسئولیتی که اگر درست انجام شود، اصلاً به چشم نمیآید اما نبودش بلافاصله حس میشود.
سرمایه انسانی و مهارتهای جدید
یکی از چالشهای مهم سال گذشته از نگاه سپهری، کمبود نیروی متخصص زیرساخت در کشور بود. او معتقد است صنعت پرداخت از مرحله توسعه اپلیکیشن عبور کرده و به مرحله مهندسی سیستم رسیده است. در نتیجه تندر نور ساختار تیمهای خود را به سمت تیمهای کوچکتر اما متخصصتر تغییر داد و تمرکز بیشتری بر اتوماسیون عملیات گذاشت. سپهری این تغییر را لازمه فعالیت در مقیاس ملی میداند.
چشمانداز ۱۴۰۵؛ همگرایی بیشتر
سپهری پیشبینی میکند در سال آینده مرز میان شرکتهای فنی، پرداخت و خدمات مالی کمرنگتر شود. به اعتقاد او، شرکتهایی که بتوانند همزمان زبان فناوری و عملیات مالی را بفهمند نقش مهمتری خواهند داشت. او میگوید: «پرداخت دیگر یک محصول نیست؛ یک لایه زیرساختی در اقتصاد دیجیتال است. هرچه این لایه پایدارتر باشد، نوآوری در لایههای بالاتر سریعتر اتفاق میافتد.»
جمعبندی؛ سال تثبیت نقش زیرساخت
در جمعبندی، مدیرعامل تندر نور سال ۱۴۰۴ را سال تثبیت نقش شرکتهای زیرساختی در صنعت پرداخت میداند؛ سالی که در آن مشخص شد ارزش این شرکتها نه در دیدهشدن، بلکه در دیدهنشدن اختلالهاست. او در پایان میگوید: «موفقیت ما وقتی است که کاربر نهایی هیچوقت متوجه حضور ما نشود. اگر پرداخت بدون مشکل انجام شود، یعنی کارمان را درست انجام دادهایم.» روایتی که نشان میدهد بلوغ صنعت پرداخت بیش از آنکه در سرویسهای ظاهری اتفاق بیفتد، در لایههای پنهان زیرساخت در حال شکلگیری است.
