عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / ماهنامه عصر تراکنش، رسانه مدیران صنعت مالی ایران، بیش از ۹ سال است که به صورت پیوسته و منظم ماهانه تولید، چاپ و توزیع میشود. مطابق سنت هر ساله، شماره پایان سال عصر تراکنش، ویژهنامهای است که به مرور مهمترین اتفاقات و روندهای آن سال اختصاص دارد و نگاهی نیز به روندهای سال آینده میاندازد. فرایند تولید این شماره ویژه از دیماه ۱۴۰۴ آغاز شد و در هفته اول اسفندماه به اتمام رسید. شماره ویژه عصر تراکنش در شرایطی برای چاپ آماده شد که سایه جنگ بر کشور سنگینی میکرد. اکنون که این شماره منتشر شده، واقعیت تلخ جنگ آغاز شده است. این شماره، روایتگر ایستادگی صنعتی است که در دوران جنگ نیز متوقف نشده و در حال خدمترسانی به مردم است.
سال ۱۴۰۴ برای صنعت مالی ایران تنها یک تقویم پرخبر نبود؛ دوازده ماهی که در آن، تصمیمهای سیاستی، بحرانهای بیرونی، فشار تحریمها و یک جنگ ۱۲ روزه، مفهوم «تابآوری» را از یک واژه مدیریتی به یک ضرورت عملیاتی تبدیل کرد. عنوان جلد این شماره، «بیپناهی پول»، روایتگر همین وضعیت است؛ وضعیتی در جهانی که دیگر هیچ ستون واحدی، چه دلار، چه طلا و چه رمزارز، بهتنهایی باعث اطمینان خاطر نیست. در چنین فضایی، مسئله اصلی صرفاً بازدهی نیست، بلکه اعتماد است؛ اعتماد به نهاد، به سیاستگذاری و به زیرساختها. در این شماره از عصر تراکنش که در ۳۵۶ صفحه منتشر شد، ۹ میزگرد تخصصی با حضور مدیران ارشد برخی از کسبوکارهای پیشرو در بازارهای مختلف برگزار شده است؛ گفتوگوهایی برای فهمیدن اینکه از ۱۴۰۴ چه آموختیم و در ۱۴۰۵ چه باید بکنیم.
علاوه بر این، مروری جامع بر عملکرد صنعت مالی کشور در سال ۱۴۰۴ صورت گرفته تا تصویری دقیق از آنچه بر صنعت گذشت، ثبت شود. در نهایت، منتخبان «جایزه عصر تراکنش در سال ۱۴۰۴» معرفی شدهاند؛ کسانی که در یکی از سختترین سالهای این دهه، چراغ توسعه و تحول دیجیتال را روشن نگه داشتند. این شماره، نهتنها یک مجله، که سندی از تلاش برای بقا و تداوم تخصص در میانه بحران است.
فایل PDF شماره ویژه پایان سال ۱۴۰۴ عصر تراکنش را میتوانید از طریق لینک زیر بهصورت رایگان دانلود کنید:
۱۴۰۴؛ سال تابآوری اجباری
سال ۱۴۰۴ برای صنعت مالی ایران فقط یک تقویم پرخبر نبود؛ سالِ آشکارشدن شکافها بود. دوازده ماهی که در آن، تصمیمهای سیاستی، بحرانهای بیرونی، فشار تحریمها و یک جنگ ۱۲روزه، مفهوم «تابآوری» را از واژهای مدیریتی به ضرورتی عملیاتی تبدیل کرد. در بخش گزارشهای عصر تراکنش کوشیدیم این واقعیت را ثبت کنیم: از فرسودگی سختافزارهای بانکی و شبکه پرداخت، تا مخاطرات امنیت داده و کمبود نیروی متخصص؛ از بازاری که در کربنکینگ به مرز اشباع رسیده اما تشنه نوسازی معماری است، تا زیرساختهای دیجیتالی که زیر بار ریسکهای ملی خم میشوند.
عنوان جلد این شماره، «بیپناهی پول»، روایت همین وضعیت است؛ جهانی که در آن دیگر هیچ ستون واحدی، نه دلار، نه طلا و نه رمزارز، بهتنهایی خاطرجمعی نمیآورد. در چنین فضایی، مسئله فقط بازدهی نیست، مسئله اعتماد است؛ اعتماد به نهاد، به سیاستگذاری و به زیرساخت. در این بخش، علاوه بر مرور مهمترین اخبار ۱۴۰۴، به روندهایی پرداختهایم که بهنظر میرسد در ۱۴۰۵ نیز تعیینکننده باشند: بازطراحی معماریهای بانکی، امنیت بهمثابه فرهنگ سازمانی، چندپارگی داراییها و مدیریت ریسک در عصر نااطمینانی. این گزارشها تلاشی است برای فهم اینکه در غیاب پناهگاه مطلق، چگونه میتوان ایستاد و دوام آورد.
پنج میزگرد تخصصی بانک و پرداخت
سال ۱۴۰۴ را میتوان سال بازتعریف اولویتها در صنعت مالی و فناوری کشور دانست؛ سالی که بسیاری از بازیگران، بیش از آنکه درگیر توسعههای نمایشی باشند، ناچار شدند درباره «پایداری»، «مدل کسبوکار» و «مسیر درست آینده» تصمیم بگیرند. در ویژهنامه پایان سال عصر تراکنش، مانند سالهای گذشته، تلاش کردیم این تصمیمها و تجربهها را نه در قالب تحلیلهای پراکنده، بلکه در میزگردهای تخصصی و رودررو جمعبندی کنیم. امسال ۹ میزگرد تخصصی با حضور مدیران ارشد برگزار شد؛ از PSPها و معاونتهای فناوری اطلاعات بانکها گرفته تا پرداختیاری، لندتک، خریدوفروش آنلاین طلا، هلدینگهای فناوری اطلاعات بانکها، TSPها و تأمین مالی زنجیره تأمین.
همچنین در میزگردی با حضور اقتصاددانان، تصویری کلان از اقتصاد ۱۴۰۴ و نسبت آن با صنعت مالی ترسیم شد. در این بخش، گزارش پنج میزگرد حوزههای PSP، معاونت فناوری اطلاعات بانکها، پرداختیاری، هلدینگهای فناوری اطلاعات بانکها و جمعبندی سال را میخوانید؛ گفتوگوهایی برای فهمیدن اینکه از ۱۴۰۴ چه آموختیم و در ۱۴۰۵ چه باید بکنیم.
کسبوکارها و آزمون ۱۴۰۴
در یک سال گذشته، «باشگاه» ماهنامه عصر تراکنش به محلی برای گفتوگوهای عمیق با مدیران صنعت مالی کشور تبدیل شد؛ گفتوگوهایی که صرفاً مرور عملکرد نبود، بلکه تلاشی برای فهم تصمیمها، چالشها و انتخابهایی بود که هر شرکت در مسیر ۱۴۰۴ با آن روبهرو شد. سالی که با نوسانات سیاسی و اقتصادی همراه بود و مدیران را ناگزیر کرد میان بقا، اصلاح و توسعه، دست به انتخابهای دقیقتری بزنند و همزمان برای ۱۴۰۵ آماده شوند.
در این سال، به سراغ هشت مدیر اثرگذار صنعت فناوریهای مالی رفتیم و در قالب روایتهایی شخصی و حرفهای، مسیر زندگی و کار آنها را مرور کردیم؛ از سیدمحمدحسین محمودی و محمد احمدیآذر تا مصطفی ثابتی، علیرضا قنادان، روحاله پرنیان، فرهاد وکیلیان، مهدی فدایی و ابراهیم محمدی. علاوه بر این، تصویر هشت مدیرعامل صنعت مالی کشور نیز در طول سال بر جلد ماهنامه نشست و هر شماره، روایتی تازه از تجربه مدیریت در صنعت مالی منتشر شد. در این بخش، خلاصهای از این گفتوگوها را میخوانید؛ بههمراه مجموعهای از گفتوگوهای پایانسال با شرکتهای صنعت مالی درباره مسیری که در ۱۴۰۴ پیمودند و افقی که برای ۱۴۰۵ ترسیم کردهاند.
تنظیمگری ۱۴۰۴ زیر ذرهبین
تنظیمگری در سال ۱۴۰۴ دیگر یک بحث حاشیهای نبود؛ بلکه به نقطه تلاقی منافع، نوآوری و تصمیمهای سیاستی تبدیل شد. در بخش «تنظیمگری» ماهنامه عصر تراکنش، هر ماه سراغ یکی از حوزههای فناوریهای مالی رفتیم تا با مدیران، کارشناسان و فعالان آن حوزهها درباره نسبت میان نوآوری و قانونگذاری گفتوگو کنیم؛ نسبتی که در بسیاری از موارد، تعیینکننده سرعت رشد یا کندی حرکت کسبوکارها بوده است.
در یک سال گذشته، موضوعاتی چون شرکتهای معتمد مالیاتی، پلتفرمهای خریدوفروش طلا، اکوسیستم رمزارز، پرداختیاری، تأمین مالی زنجیره تأمین و توکنایز داراییها زیر ذرهبین قرار گرفتند. جمعبندی این گفتوگوها نشان میدهد رگولاتوری همچنان یکی از اصلیترین چالشهای پیشروی صنایع مالی است؛ چالشی که گاه به جای تسهیلگری، به عاملی بازدارنده برای همافزایی و توسعه تبدیل میشود. در ویژهنامه پایان سال، مروری بر گزارشهای این بخش انجام دادهایم تا تصویری روشنتر از گرههای سیاستگذاری، مطالبات فعالان صنعت و مسیرهای پیشنهادی برای بهبود تنظیمگری در سال پیشرو ارائه شود.
چهار میزگرد از تحولات فینتک ایران
در ویژهنامه پایان سال عصر تراکنش، تلاش کردیم جمعبندی ۱۴۰۴ را از دل گفتوگوهای مستقیم و چندصدایی بیرون بکشیم. به همین دلیل ۹ میزگرد تخصصی با حضور مدیران و تصمیمگیران حوزههای مختلف برگزار شد تا هر بخش از صنعت مالی، روایت خود را از یک سال پرچالش و مسیر پیشرو ارائه کند؛ از PSPها و معاونتهای فناوری اطلاعات بانکها گرفته تا پرداختیاری، لندتک، پلتفرمهای خریدوفروش آنلاین طلا، شرکتهای معتمد مالیاتی، هلدینگهای فناوری اطلاعات بانکها و تأمین مالی زنجیره تأمین.
در کنار اینها، اقتصاددانان نیز تصویری کلان از اقتصاد ۱۴۰۴ و نسبت آن با صنعت مالی ترسیم کردند تا تحلیلها در سطح بنگاه باقی نماند و در بستر اقتصاد کشور دیده شود. در این بخش، گزارش میزگردهای لندتک، TSPها، پلتفرمهای آنلاین طلا و تأمین مالی زنجیره تأمین را میخوانید؛ گفتوگوهایی که هم کارنامه یک سال گذشته را مرور میکنند و هم از الزامات، اصلاحات و تصمیمهایی میگویند که این حوزههای نوپای فینتک ایران برای ورود به ۱۴۰۵ باید در دستور کار قرار دهند.
گزارش لندتک ایران
در صفحات پیشرو، تحلیلی از یافتههای «گزارش لندتک ایران» را میخوانید؛ گزارشی مفصل که بر پایه ۲۲ گفتوگوی عمیق با مدیران صنعت لندتک کشور تدوین شده تا تصویر دقیقی از وضعیت اعتباردهی دیجیتال در کشور ارائه دهد. در این پرونده نشان دادهایم لندتک دیگر یک تجربه حاشیهای نیست و به یکی از بازیگران اصلی تأمین مالی خرد کشور تبدیل شده است؛ با مدلهایی مانند BNPL و تسهیلات خرد که در اقتصاد تورمی، به حفظ قدرت خرید و تقویت فراگیری مالی کمک میکنند.
در عین حال، گزارشهای این پرونده به شکاف میان نوآوریهای مالی و رگولاتوری سنتی میپردازد؛ شکافی که در قیمتگذاری دستوری، محدودیت تسهیم داده و ضعف نظام اعتبارسنجی خود را آشکار میکند. همچنین توضیح دادهایم لندتک چگونه پارادایم وثیقهمحوری را به سمت اعتبارسنجی دادهمحور و رفتاری میبرد و چرا تجربه سیملس، وام را به «روش پرداخت» تبدیل کرده است. در نهایت، مسیرهای پیشروی لندتک ایران را بررسی کردهایم: گذار به خودتنظیمگری و رگتک، تعامل سازنده میان بانکها و پلتفرمها، و ورود بازار سرمایه و بیمه برای پایداری اکوسیستم.
آنچه جهان درباره آینده میگوید
در بخش «جهان» ویژهنامه پایان سال عصر تراکنش، تلاش کردهایم ببینیم اقتصاد، فناوری و صنعت مالی در مقیاس جهانی به کدام سو حرکت میکنند. با مرور دقیق و گزینشگرانه مجلات معتبر بینالمللی، تلاش کردهایم تصویری فشرده اما معنادار از مهمترین روایتها، چهرهها و روندهای اثرگذار سال ارائه کنیم. در صفحات پیش رو، هم با مدیران و کارآفرینانی آشنا میشوید که مسیر صنعت مالی و فناوری را در سطح جهانی شکل دادهاند و هم با روندهایی که آینده این صنایع را بازتعریف میکنند؛ از تحولات هوش مصنوعی و بانکداری باز گرفته تا مدلهای نوین کسبوکار و بازآرایی قدرت در اقتصاد جهانی.
گزارشهایی که از نشریاتی مانند اکونومیست، امآیتی تکنولوژی ریویو، اینک، تایم، فست کمپانی، فوربس، فورچون و وایرد انتخاب شدهاند، صرفاً ترجمه یا خلاصه نیستند؛ بلکه تلاشیاند برای فهمیدن اینکه جهان در سال گذشته درباره چه موضوعاتی جدیتر شده است. چراکه باور داریم بدون رصد تحولات جهانی، نمیتوان تصویری دقیق از جایگاه امروز و افق فردای صنعت مالی ایران ترسیم کرد.
یک سال رصد، ۳۴ انتخاب
ششمین سال است که عصر تراکنش در ویژهنامه پایان سال، بهجای صرفاً روایت کردن، دست به انتخاب میزند. انتخابهایی که حاصل یک سال رصد مداوم صنعت، گفتوگو با بازیگران اصلی و تحلیل روندهای اثرگذار است. امسال نیز فهرست منتخبان عصر تراکنش را در ۳۴ دستهبندی منتشر کردهایم؛ فهرستی از چهرهها، کسبوکارها، اپلیکیشنها و سرویسهایی که در یک سال گذشته حضور مؤثر و نقشآفرینی جدی در اکوسیستم فناوریهای مالی کشور داشتهاند.
انتخاب هر یک از این گزینهها ساده نبود. معیار ما صرفاً سهم بازار یا دیدهشدن نبود؛ بلکه میزان اثرگذاری، جهتدهی به روندها و توان پیشبردن صنعت به جلو اهمیت داشت. در کنار این فهرست، مروری هم بر کتابها و مجلاتی داشتهایم که در بخش «راهنمای عصر تراکنش» طی سال گذشته معرفی شدهاند؛ منابعی که فهم عمیقتری از تحولات این صنعت ارائه میکنند. جایزه عصر تراکنش، تلاشی است برای ثبت یک سال از اکوسیستم فینتک ایران؛ روایتی از کسانی که تنها بازیگر بازار نبودند، بلکه مسیر آینده را اندکی جلوتر بردند.
