عصر تراکنش ۱۰۵ / اگر جایی در دنیا باشد که اسکناس‌هایش فقط چند روز عمر کرده باشند، احتمالاً پاناما یکی از عجیب‌ترین نمونه‌هاست. کشوری که امروز پولش با دلار آمریکا گره خورده، زمانی تلاش کرد اسکناس ملی خودش را وارد گردش کند؛ تلاشی که تنها یک هفته دوام آورد و یکی از کوتاه‌ترین فصل‌های تاریخ پول جهان را رقم زد. پاناما پس از استقلال از کلمبیا در سال ۱۹۰۴، «بالبوآ» را به‌عنوان واحد پول رسمی خود معرفی کرد؛ پولی که نامش را از واسکو نونیز د بالبوا، کاشف اسپانیایی، گرفته بود. از همان ابتدا، ارزش بالبوا با نسبت یک‌به‌یک به دلار آمریکا متصل شد و در کنار دلار به گردش درآمد. با این حال، قانون اساسی پاناما انتشار بالبوا را فقط به شکل سکه مجاز می‌دانست و عملاً دلار آمریکا نقش اصلی را در مبادلات روزمره داشت.

ماجرا در سال ۱۹۴۱ تغییر کرد؛ زمانی که آرنولفو آریاس، رئیس‌جمهور وقت، زمینه تأسیس «بانک مرکزی جمهوری پاناما» را فراهم کرد. این بانک در دوم اکتبر همان سال اسکناس‌های ۱، ۵، ۱۰ و ۲۰ بالبوا را منتشر کرد؛ اسکناس‌هایی که روی آنها تصاویری از واسکو نونیز د بالبوا، رئیس بومی اوراکا، کشاورزان و پانامای قدیم دیده می‌شد و پشت همه آنها نشان ملی کشور قرار داشت. اما این تجربه عمر بسیار کوتاهی داشت. تنها هفت روز بعد، آریاس در کودتا برکنار شد، بانک تازه‌تأسیس تعطیل شد و دولت جدید اسکناس‌ها را از گردش خارج کرد. بیشتر این اسکناس‌ها بعداً سوزانده شدند و از حدود نیم میلیون اسکناس منتشرشده، تنها چند هزار قطعه باقی ماند؛ اسکناس‌هایی که امروز به «اسکناس‌های هفت‌روزه آریاس» معروف‌اند و از ارزشمندترین اقلام کلکسیونی جهان به شمار می‌روند.

درحال حاضر دلار آمریکا ارز رایج و اصلی در مبادلات روزمره پاناما است.

مرکز اسکناس ۱ بالبوا به تصویر واسکو نونیز د بالبوا اختصاص دارد؛ کاشف اسپانیایی که نام واحد پول پاناما از او گرفته شده و چهره‌اش مهم‌ترین عنصر بصری این اسکناس است. در پشت اسکناس، نشان ملی پاناما با طراحی سبزرنگ و متقارن قرار گرفته؛ طرحی که بعدها به امضای بصری این مجموعه کوتاه‌عمر تبدیل شد.

اسکناس ۵ بالبوا چهره «اوراکا» را به نمایش می‌گذارد؛ رهبر بومی پاناما که با نیزه در دست، نمادی از مقاومت مردم محلی در برابر استعمارگران اسپانیایی محسوب می‌شود. روی دیگر اسکناس، نشان ملی کشور در میان خطوط هندسی و قاب‌های تزئینی جای گرفته و ترکیب رنگ تیره، حال‌وهوایی متفاوت به آن داده است.

ویرانه‌های پانامای قدیم و برج تاریخی آن، سوژه اصلی اسکناس ۱۰ بالبوا هستند؛ تصویری که بیننده را به نخستین روزهای شکل‌گیری این سرزمین می‌برد. پشت این اسکناس با زمینه قهوه‌ای‌رنگ طراحی شده و نشان ملی پاناما را قرار داده است.

اسکناس‌ ۲۰ بالبوا صحنه‌ای روستایی از فعالیت‌های کشاورزی و دامداری را به تصویر می‌کشد؛ صحنه‌ای از کشاورزان، گاوها، ارابه و نیشکر که تصویری از اقتصاد سنتی کشور را روایت می‌کرد. در پشت اسکناس، نشان ملی پاناما قرار دارد.