جام جهانی ۲۰۲۶ قرار است بزرگترین جشن فوتبالی تاریخ باشد؛ ۴۸ تیم، ۱۰۴ بازی و داستانهای بیشمار. اما در میان این همه هیجان، یک نکته هم شنیدنی است: از میان ۴۸ کشوری که پا به این مسابقات میگذارند، ۸ تیم هستند که نه فقط در زمین مسابقه، بلکه در کیف پول مردمشان هم اشتراک دارند. این کشورها (آلمان، فرانسه، اسپانیا، پرتغال، اتریش، هلند، بلژیک و کرواسی) همگی از یک پول مشترک به نام یورو استفاده میکنند.
بیش از ۳۵۰ میلیون نفر هر روز با همین اسکناسها خرید میکنند، پسانداز میکنند و سفر میروند. یورو فقط یک ارز نیست؛ بلکه یکی از موفقترین پروژههای همکاری اروپایی در دهههای اخیر است. در این مطلب اما فقط به این هشت کشور یورویی حاضر در جام جهانی نپرداختهایم؛ اسکناسهای ایتالیا را هم بررسی کردهایم. کشوری که با وجود غیبت در جام جهانی ۲۰۲۶، بهدلیل جایگاهاش در فوتبال جهان، نمیشود از کنار آن بهسادگی عبور کرد. در ادامه، علاوه بر مرور اسکناسهای یورو، پولهای پیشین هر یک از این ۹ کشور را نیز بررسی کردهایم.
تولد یورو
وقتی مردم اروپا در نخستین روزهای سال ۲۰۰۲ برای اولین بار اسکناسهای یورو را در دست گرفتند، فقط یک پول جدید وارد کیف پولشان نشده بود؛ دهها ارز ملی که بعضی از آنها قرنها قدمت داشتند، آرامآرام به پایان مسیر خود رسیده بودند. مارک آلمان، فرانک فرانسه، لیر ایتالیا و چندین پول ملی دیگر، جای خود را به ارزی دادند که قرار بود نماد اروپای یکپارچه باشد.
ریشههای یورو اما سالها قبل شکل گرفته بود. پیمان ماستریخت در سال ۱۹۹۲ مسیر ایجاد پول واحد اروپایی را هموار کرد و کشورهای عضو برای پیوستن به این پروژه، باید معیارهای مشخصی مثل کنترل تورم، محدودیت کسری بودجه و ثبات اقتصادی را رعایت میکردند. اول ژانویه ۱۹۹۹، یورو وارد بازارهای مالی شد و بهعنوان یک ارز حسابداری مورد استفاده قرار گرفت. سه سال بعد، در نخستین روز سال ۲۰۰۲، اسکناسها و سکههای یورو وارد گردش شدند و تنها در چند هفته، بیشتر ارزهای قدیمی اروپا از زندگی روزمره مردم کنار رفتند. اسکناسهای یورو از ابتدا قرار نبود به کشور خاصی تعلق داشته باشند. به همین دلیل، روی آنها بهجای شخصیتهای تاریخی، پنجرهها، دروازهها و پلها دیده میشود؛ نمادهایی که قرار بود مفهوم ارتباط، همکاری و آینده مشترک اروپایی را روایت کنند.
| واحد پول | یورو |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک مرکزی اروپا |
| چاپکننده پول | ۳/۲ درصد (می ۲۰۲۶) |
| نرخ تورم | چاپ اسکناسهای یورو توسط چندین چاپخانه مجاز در کشورهای مختلف اروپایی انجام میشود. |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| کاربران اصلی | اعضای منطقه یورو (۲۱ کشور) |
کوچکترین اسکناس یورو به معماری کلاسیک اختصاص دارد؛ در روی آن پنجرهها و دروازههایی با الهام از معماری یونان و روم باستان دیده میشود که نمادی از آغاز تمدن اروپایی هستند. پشت اسکناس، پلی با سبک کلاسیک قرار گرفته؛ تصویری که قرار است پیوند میان گذشته و آینده اروپا را به نمایش بگذارد.
اسکناس ۱۰ یورویی با رنگ قرمز، سراغ معماری رومانسک رفته؛ قوسها، پنجرهها و ورودیهای آن یادآور ساختمانهای قرون یازدهم و دوازدهم اروپا هستند. در سمت دیگر، پلی با همان سبک معماری دیده میشود که ایده ارتباط و عبور میان کشورهای اروپایی را تداعی میکند.
روی اسکناس ۲۰ یورویی، معماری گوتیک با پنجرههای بلند و جزئیات ظریفش دیده میشود؛ سبکی که قرنها بر کلیساها و شهرهای اروپایی سایه انداخت. پشت اسکناس نیز پلی با الهام از معماری گوتیک قرار گرفته.
اسکناس نارنجیرنگ ۵۰ یورویی به دوره رنسانس اختصاص دارد؛ دروازهها و پنجرههای روی آن بازتابی از دوران شکوفایی هنر، علم و معماری اروپا هستند. با برگرداندن اسکناس، پلی با الهام از معماری رنسانس دیده میشود؛ پلی که نماد ارتباط میان ملتها و دورههای مختلف تاریخی است.
سبز رنگ بودن ۱۰۰ یورو با معماری باروک و روکوکو همراه شده؛ سبکی پرجزئیات و باشکوه که در روی اسکناس با پنجرهها و عناصر تزئینی خودنمایی میکند. پشت این اسکناس، پلی با همان زبان معماری قرار گرفته که یادآور شکوه اروپا در قرنهای هفدهم و هجدهم است. این دوره با ساخت کاخها، کلیساها و بناهای مجلل شناخته میشود؛ آثاری که هنوز از برجستهترین میراث معماری اروپا به شمار میروند. طراحی اسکناس نیز تلاش میکند روح تجمل، ظرافت و خلاقیت هنری آن دوران را بازتاب دهد.
بزرگترین اسکناس رایج یورو به معماری صنعتی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم (معماری آهن و شیشه) اختصاص یافته؛ روی آن قوسها و خطوط نرم و منحنیدار الهام گرفته از این دوره دیده میشود. پشت اسکناس، پلی مدرنتر با الهام از همین سبک طراحی شده؛ تصویری که نمادی از ارتباط و پیشرفت در اروپای مدرن است.
اتریش
شیلینگ اتریش دو بار وارد زندگی مردم این کشور شد؛ یکبار در سال ۱۹۲۵ که جای کرون را گرفت و بار دیگر پس از جنگ جهانی دوم، وقتی اتریشیها دوباره به پول قدیمیشان بازگشتند. پس از بازگشت در سال ۱۹۴۵، اسکناسهای جدید ابتدا توسط متفقین و بعد توسط بانک مرکزی اتریش منتشر شدند. در دهههای بعد، شیلینگ به ارزی باثبات تبدیل شد؛ ابتدا به دلار آمریکا متصل شد و بعدها پیوندش را با مارک آلمان محکم کرد. شیلینگ تا آغاز قرن بیستویکم در کیف پول اتریشیها باقی ماند؛ هرچند یورو از سال ۱۹۹۹ پول رسمی کشور شد، اما مردم تا سال ۲۰۰۲ همچنان با شیلینگ خرید میکردند.
| واحد پول | یورو (قبلاً شیلینگ اتریش) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک ملی اتریش |
| چاپکننده پول | شرکت OEBS (وین) |
| نرخ تورم | ۳/۷ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۹,۱۰۷ میلیون نفر (رتبه ۹۹) |
| مساحت | ۸۳,۸۷۱ کیلومتر مربع (رتبه ۱۱۵) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۸ بار |
روی اسکناس ۱۰۰ شیلینگی، اویگن فون بوم-باورک، اقتصاددان مشهور اتریشی، دیده میشود؛ چهرهای که نقش مهمی در نظریههای اقتصادی داشت. پشت اسکناس تصویری از آکادمی علوم اتریش قرار گرفته؛ نهادی که به سنت علمی و دانشگاهی این کشور اشاره میکند.
رزا مایردر، نویسنده و فعال حقوق زنان، شخصیت اصلی اسکناس ۵۰۰ شیلینگی است؛ حضوری که بازتابی از نقش زنان در تاریخ مدرن اتریش محسوب میشود. پشت اسکناس، صحنهای از گردهمایی انجمنهای زنان در وینِ سال ۱۹۱۱ دیده میشود؛ تصویری که به جنبشهای اجتماعی و حقوق زنان اشاره دارد.
اسکناس ۱۰۰۰ شیلینگی به کارل لندشتاینر اختصاص دارد؛ دانشمندی که با کشف گروههای خونی مسیر پزشکی مدرن را تغییر داد. در پشت اسکناس، لندشتاینر در فضای آزمایشگاه دیده میشود؛ تصویری که یادآور پژوهشها و دستاوردهای علمی اوست.
بزرگترین اسکناس شیلینگ اتریش تصویری از ولفگانگ آمادئوس موتسارت را به نمایش میگذارد؛ آهنگسازی که نامش با موسیقی کلاسیک گره خورده است. پشت اسکناس، ساختمان اپرای دولتی وین دیده میشود؛ بنایی که برای بسیاری نماد موسیقی و فرهنگ اتریش است.
اسپانیا
پزوتا بیش از یک قرن بخشی از زندگی روزمره مردم اسپانیا بود؛ پولی که از سال ۱۸۶۸ وارد نظام پولی این کشور شد و تا سال ۲۰۰۲ در گردش باقی ماند. انتشار اسکناسهای پزوتا از سال ۱۸۷۴ توسط بانک اسپانیا آغاز شد و این اسکناسها در طول جنگ داخلی، بحرانهای اقتصادی و تغییرات سیاسی بارها تغییر شکل دادند. با گذشت زمان و افزایش تورم، ارزشهای بزرگتری وارد گردش شدند؛ از اسکناسهای ۵۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ پزوتایی گرفته تا آخرین سری اسکناسهایی که در سال ۱۹۹۲ معرفی شدند و به چهرههای مهم تاریخ اکتشافات اسپانیا اختصاص داشتند. سرانجام پزوتا در سال ۱۹۹۹ به یورو متصل شد و سه سال بعد، در ۲۰۰۲، اسپانیاییها برای همیشه با یکی از قدیمیترین پولهای اروپا خداحافظی کردند.
| واحد پول | یورو (قبلاً پزوتا) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک اسپانیا |
| چاپکننده پول | Fábrica Nacional de Moneda y Timbre |
| نرخ تورم | ۳/۲ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۴۷,۸۵۰ میلیون نفر (رتبه ۳۴) |
| مساحت | ۵۰۵,۹۹۲ کیلومتر مربع (رتبه ۵۲) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۱۷ بار |
روی اسکناس ۱۰۰۰ پزوتایی، هرنان کورتس، فاتح مشهور اسپانیایی، دیده میشود؛ چهرهای که نامش با گسترش امپراتوری اسپانیا در قاره آمریکا گره خورده است. پشت اسکناس تصویری از فرانسیسکو پیزارو قرار دارد؛ کاشف و فاتح دیگری که نقش مهمی در تاریخ استعمار اسپانیا داشت.
اسکناس ۲۰۰۰ پزوتایی به خوزه سلستینو موتیس، گیاهشناس و دانشمند اسپانیایی، اختصاص دارد؛ شخصیتی که زندگیاش را صرف پژوهشهای علمی و طبیعی کرد. در پشت آن، نمایی از باغ گیاهشناسی سلطنتی مادرید دیده میشود؛ مکانی که یادآور میراث علمی و پژوهشی اسپانیاست.
کریستف کلمب روی اسکناس ۵۰۰۰ پزوتایی حضور دارد؛ دریانوردی که سفرهایش مسیر تاریخ جهان را تغییر داد. در پشت اسکناس، کره حلقوی یا آرمیلاری اسفر دیده میشود؛ ابزاری نجومی که به عصر اکتشافات دریایی اشاره دارد.
بزرگترین اسکناس پزوتا تصویری از خوان کارلوس اول، پادشاه اسپانیا، را به نمایش میگذارد؛ چهرهای که با دوران مدرن این کشور پیوند خورده است. پشت اسکناس به خورخه خوان ای سانتاسیلیا اختصاص دارد؛ دانشمند و دریانورد اسپانیایی که بهعنوان یکی از مهمترین چهرههای علمی اسپانیا شناخته میشود.
آلمان
پس از جنگ جهانی دوم، آلمان غربی در سال ۱۹۴۸ «مارک آلمان» یا دویچه مارک را معرفی کرد؛ پولی که جایگزین رایشمارک شد و خیلی زود به یکی از باثباتترین ارزهای جهان تبدیل شد. این ارز نقش مهمی در بازسازی اقتصاد آلمان و دوران «معجزه اقتصادی» این کشور داشت. اسکناسهای مارک آلمان طی دههها تغییر کردند و در سالهای پایانی، تصاویر دانشمندان، هنرمندان و چهرههای فرهنگی آلمان روی آنها نقش بست. سرانجام مارک آلمان در سال ۱۹۹۹ جای خود را به یورو داد و از سال ۲۰۰۲ اسکناسها و سکههای یورو وارد گردش شدند.
| واحد پول | یورو (قبلاً مارک آلمان) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بوندسبانک آلمان |
| چاپکننده پول | Bundesdruckerei و Giesecke+Devrient |
| نرخ تورم | ۲/۶ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۸۳,۶۴۴ میلیون نفر (رتبه ۱۹) |
| مساحت | ۳۵۷,۱۱۴ کیلومتر مربع (رتبه ۶۳) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۲۱ بار |
اسکناس ۱۰ مارکی با تصویر کارل فریدریش گاوس، ریاضیدان و دانشمند مشهور آلمانی، و نمایی از شهر گوتینگن طراحی شده است. در پشت آن، یک سکستانت دیده میشود؛ ابزاری علمی که به دستاوردهای گاوس در ریاضیات و نجوم اشاره دارد.
چهره آنته فون دروسته-هولشوف، شاعر برجسته آلمانی، روی اسکناس ۲۰ مارک نقش بسته و در کنار آن تصویری از شهر میرزبورگ دیده میشود. در پشت اسکناس، قلم پر و درخت راش اروپایی دیده میشود؛ عناصری که به ادبیات و طبیعت مورد علاقه او اشاره دارند.
روی اسکناس ۵۰ مارک، بالتازار نویمان، معمار مشهور دوره باروک، در کنار نمایی از شهر وورتسبورگ دیده میشود. پشت اسکناس تصویری از اقامتگاه مشهور وورتسبورگ قرار دارد؛ شاهکاری که از مهمترین آثار معماری باروک اروپا محسوب میشود.
کلارا شومان، پیانیست و آهنگساز مشهور آلمانی، شخصیت اصلی اسکناس ۱۰۰ مارکی است و در کنار او نام و تصویر لایپزیگ دیده میشود. پشت اسکناس، یک پیانوی بزرگ قرار گرفته که یادآور نقش مهم او در تاریخ موسیقی کلاسیک است.
بلژيک
فرانک بلژیک از سال ۱۸۳۲ و پس از استقلال این کشور از هلند وارد زندگی روزمره مردم شد؛ پولی که جای گیلدر را گرفت و بیش از ۱۷۰ سال در اقتصاد بلژیک حضور داشت. انتشار اسکناسها ابتدا توسط چندین بانک و مؤسسه مالی انجام میشد، اما از سال ۱۸۵۱ بانک ملی بلژیک انتشار رسمی پول کاغذی را برعهده گرفت. سرانجام فرانک بلژیک در سال ۱۹۹۹ به یورو متصل شد و از سال ۲۰۰۲، اسکناسها و سکههای یورو رسماً جای آن را گرفتند و به دوران فرانک بلژیک پایان دادند.
| واحد پول | یورو (قبلاً فرانک بلژيک) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک ملی بلژیک |
| چاپکننده پول | National Bank of Belgium Printing Works |
| نرخ تورم | ۴/۰۸ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۱۱,۷۷۴ میلیون نفر (رتبه ۸۳) |
| مساحت | ۳۰۵۲۸ کیلومتر مربع (رتبه ۱۴۰) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۱۵ بار |
روی اسکناس ۵۰۰ فرانک بلژیک، رنه ماگریت، نقاش مشهور سوررئالیست بلژیکی، در میان عناصر درختی و فضایی خیالگونه دیده میشود. پشت آن تصویری از چند انسان با چهرههای نامشخص در کنار صندلی قرار دارد؛ اثری که فضای رازآلود و متفاوت ماگریت را بازتاب میدهد.
چهره کنستان پرمکه، نقاش و مجسمهساز بلژیکی، در کنار یک قایق بادبانی روی اسکناس ۱۰۰۰ فرانکی قرار گرفته است. پشت اسکناس تصویری از کارگری دیده میشود که اثری از کنستان پرمکه است که به زندگی روستایی و موضوعات مورد علاقه او اشاره دارد.
اسکناس ۲۰۰۰ فرانکی به ویکتور اورتا، معمار مشهور سبک آرت نوو، اختصاص یافته و با جزئیات تزئینی فراوان طراحی شده است. در پشت اسکناس، عناصر معماری آرت نوو، گلها و جزئیاتی از موزه اورتا دیده میشود که امضای بصری این سبک محسوب میشوند.
بزرگترین اسکناس فرانک بلژیک، تصویر آلبرت دوم و پائولا را در کنار فضای نیمدایرهای پارلمان به نمایش میگذارد. در پشت اسکناس، گلخانههای سلطنتی لاکن و بخشی از مجموعه کاخ سلطنتی دیده میشوند؛ مجموعهای باشکوه که با معماری شیشهای خود شناخته میشود.
پرتغال
اسکودو از سال ۱۹۱۱ و پس از انقلاب جمهوریخواهی پرتغال جای رئال را گرفت و تا سال ۲۰۰۲ پول رسمی این کشور باقی ماند. اسکناسهای اسکودو در طول قرن بیستم بارها تغییر کردند؛ در سالهای پایانی، ارزشهای ۵۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ اسکودویی در گردش بودند و آخرین سری اسکناسها به چهرههای مهم تاریخ پرتغال و عصر اکتشافات اختصاص داشت. سرانجام با پیوستن پرتغال به منطقه یورو، اسکودو از سال ۱۹۹۹ به یورو متصل شد و از اول ژانویه ۲۰۰۲، اسکناسها و سکههای یورو رسماً جای آن را گرفتند.
| واحد پول | یورو (قبلاً اسکودو) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک پرتغال |
| چاپکننده پول | Valora (کارگادو) |
| نرخ تورم | ۳/۳ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۱۰,۳۹۵ میلیون نفر (رتبه ۹۴) |
| مساحت | ۹۲,۰۹۰ کیلومتر مربع (رتبه ۱۱۱) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۹ بار |
پدرو آلوارس کابرال، دریانوردی که با کشف برزیل شناخته میشود، روی اسکناس ۱۰۰۰ اسکودویی حضور دارد. در پشت اسکناس، کشتی کابرال، در کنار گیاهان و جانوران برزیل دیده میشود؛ اشارهای مستقیم به سفرهایی که نقشه جهان را تغییر داد.
اسکناس آبیرنگ ۲۰۰۰ اسکودویی به بارتولومئو دیاس اختصاص دارد؛ دریانوردی که برای نخستین بار دماغه امید نیک را دور زد. پشت آن، کاراولهای پرتغالی و نقشهای تاریخی قرار گرفتهاند؛ تصاویری که روح عصر اکتشافات دریایی را زنده میکنند.
واسکو دا گاما، دریانوردی که مسیر دریایی اروپا به هند را پیدا کرد، شخصیت اصلی این اسکناس است. در پشت اسکناس، یک کشتی بادبانی و بخشی از نقشنگاره «ورود واسکو دا گاما» دیده میشود؛ تصاویری که به یکی از مهمترین سفرهای تاریخ اشاره دارند.
بزرگترین اسکناس اسکودو پرتغال تصویری از شاهزاده هنری دریانورد را به نمایش میگذارد؛ شخصیتی که نقش مهمی در آغاز عصر اکتشافات داشت. پشت اسکناس، یک کاراول و جلد کتاب «وقایع گینه» دیده میشود؛ آثاری که یادآور جاهطلبی دریایی پرتغال در سده پانزدهم هستند.
فرانسه
فرانک برای بیش از دو قرن پول رسمی فرانسه بود، اما ریشههایش به قرون وسطی و نظام پولی قدیمی این کشور میرسید. اسکناسهای فرانک از اواخر قرن هجدهم وارد گردش شدند و در طول جنگها، تورم و تغییرات اقتصادی بارها دستخوش تغییر شدند. در سال ۱۹۶۰، فرانسه «فرانک جدید» را معرفی کرد و هر ۱۰۰ فرانک قدیمی معادل یک فرانک جدید شد؛ اقدامی که برای بازتنظیم نظام پولی پس از دههها تورم انجام شد. سرانجام فرانک فرانسه از سال ۱۹۹۹ به یورو متصل شد و تا سال ۲۰۰۲، اسکناسها و سکههای یورو جای آن را گرفتند.
| واحد پول | یورو (قبلاً فرانک) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک فرانسه |
| چاپکننده پول | چاپخانه بانک فرانسه در شامالییر (Chamalières) |
| نرخ تورم | ۲/۴ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۶۶,۷۴۶ میلیون نفر (رتبه ۲۳) |
| مساحت | ۵۵۱,۶۹۵ کیلومتر مربع (رتبه ۴۹) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۱۷ بار |
روی اسکناس ۵۰ فرانکی، آنتوان دو سنتاگزوپری، نویسنده و خلبان مشهور فرانسوی، دیده میشود؛ چهرهای که بیشتر با «شازده کوچولو» شناخته میشود. پشت اسکناس، هواپیمای دوباله برگه ۱۴ در کنار عناصر مرتبط با جهان شازده کوچولو دیده میشود.
اسکناس ۱۰۰ فرانکی به پل سزان، نقاش برجسته فرانسوی، اختصاص دارد؛ هنرمندی که از او بهعنوان یکی از پایهگذاران هنر مدرن یاد میشود. در پشت اسکناس، تصویری از میوهها و عناصر برگرفته از نقاشیهای سزان دیده میشود؛ ادای احترامی به سبک طبیعت بیجان او.
گستاو ایفل، مهندس و معمار مشهور فرانسوی، روی اسکناس ۲۰۰ فرانکی حضور دارد؛ مردی که نامش با برج ایفل گره خورده است. پشت اسکناس، نمایی از سازه و پایههای برج ایفل دیده میشود؛ شاهکاری مهندسی که به یکی از نمادهای فرانسه تبدیل شده است.
بزرگترین اسکناس فرانک فرانسه تصویری از ماری و پیر کوری را در کنار هم به نمایش میگذارد؛ زوجی که مسیر علم مدرن را تغییر دادند. در پشت اسکناس، ابزارها و تجهیزات آزمایشگاهی دیده میشود؛ تصاویری که به پژوهشهای علمی و کشف رادیواکتیویته اشاره دارند.
کرواسی
تا کمتر از سه دهه پیش، مردم کرواسی خریدهای روزمرهشان را با «کونا» انجام میدادند؛ پولی که از سال ۱۹۹۴ جای دینار کرواسی را گرفت و نامش را از پوست سمور، یکی از ابزارهای تاریخی مبادله در منطقه، وام گرفت. اسکناسهای کونا با چهرههای مهم تاریخ کرواسی در یک سو و بناهای معماری در سوی دیگر طراحی شدند و حتی ظاهر کلی آنها یادآور اسکناسهای مارک آلمان بود. نخستین سری اسکناسها در سال ۱۹۹۳ منتشر شدند و بعدها با نسخههایی امنتر جایگزین شدند. سرانجام در اول ژانویه ۲۰۲۳، کرواسی با کونا خداحافظی کرد و یورو رسماً جای آن را گرفت.
| واحد پول | یورو (قبلاً کونا) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک ملی کرواسی |
| چاپکننده پول | چاپخانه اختصاصی ندارد و توسط چاپخانههای موردتأیید یوروسیستم چاپ میشوند. |
| نرخ تورم | ۵/۲ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۳,۸۲۲ میلیون نفر (رتبه ۱۳۰) |
| مساحت | ۵۶,۵۹۴ کیلومتر مربع (رتبه ۱۲۷) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۷ بار |
روی کوچکترین اسکناس این مجموعه، تصویر فران کرستو فرانکوپان و پتار زرینسکی دیده میشود؛ دو چهره تاریخی که به نماد مقاومت و استقلالخواهی کرواسی تبدیل شدند. پشت اسکناس، قلعه قدیمی واراژدین و نقشه معماری آن قرار دارد؛ بنایی که بخشی از میراث تاریخی شمال کرواسی را نشان میدهد.
اسکناس آبیرنگ ۵۰ کونا به ایوان گوندولیچ، شاعر و نویسنده مشهور کروات، اختصاص دارد؛ چهرهای که نامش با ادبیات کلاسیک کرواسی گره خورده است. در پشت آن، نمایی از شهر قدیمی دوبروونیک و کاخ رکتور دیده میشود؛ تصاویری که یادآور شکوه تاریخی این شهر ساحلی هستند.
روی اسکناس ۱۰۰ کونا، تصویر بان ایوان ماژورانیچ در کنار لوح باشکا دیده میشود؛ یکی از مهمترین اسناد تاریخی زبان و هویت کروات. پشت اسکناس به کلیسای جامع سنت ویتوس در شهر ریهکا اختصاص دارد و در کنار آن، طرح معماری این بنا نیز دیده میشود.
بزرگترین اسکناس کونا تصویری از آنته استارچویچ را به نمایش میگذارد؛ سیاستمداری که یکی از چهرههای مهم ملیگرایی کروات محسوب میشود. پشت اسکناس، مجسمه شاه تومیسلاو در کنار کلیسای جامع زاگرب دیده میشود؛ دو نمادی که به تاریخ سیاسی و مذهبی کرواسی اشاره دارند.
هلند
پیش از آنکه یورو وارد جیب مردم هلند شود، قرنها گیلدر در این کشور جریان داشت؛ پولی که از سال ۱۴۳۴ به گردش درآمد و آنقدر در تجارت اروپا نفوذ کرد که در قرنهای هفدهم و هجدهم عملاً به یکی از ارزهای مرجع قاره تبدیل شد. اسکناسهای گیلدر هم مثل خود این ارز، مسیر طولانیای را طی کردند؛ از اسکناسهای اولیه قرن نوزدهم تا مجموعههای مدرن و متفاوتی که در سالهای پایانی با طراحیهای انتزاعی، رنگهای شاخص و ویژگیهای امنیتی پیشرفته منتشر شدند. اگرچه از سال ۱۹۹۹ گیلدر بهطور رسمی به زیرواحد ملی یورو تبدیل شد، اما مردم هلند همچنان تا سال ۲۰۰۲ با گیلدر خرید میکردند؛ سالی که یورو سرانجام جای آن را گرفت.
| واحد پول | یورو (قبلاً گیلدر) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک مرکزی هلند |
| چاپکننده پول | Joh. Enschedé در شهر هارلم |
| نرخ تورم | ۳/۵ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۱۸,۴۴۸ میلیون نفر (رتبه ۷۱) |
| مساحت | ۴۱,۸۵۰ کیلومتر مربع (رتبه ۱۳۴) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۱۲ بار |
اسکناس ۲۵ گیلدری به یان پیترزون سویلینک، آهنگساز و موسیقیدان برجسته هلندی، اختصاص دارد. در پشت آن، موجهای صوتی و عناصر مرتبط با موسیقی دیده میشود؛ طراحیای که بهجای روایت تصویری، موسیقی را به تصویر کشیده است.
اسکناس زردرنگ ۵۰ گیلدری بیشتر با گل آفتابگردانش شناخته میشود؛ طرحی که آن را به یکی از متفاوتترین اسکناسهای اروپا تبدیل کرد. پشت اسکناس، پولدرهای آیسلمیر، نقشه فلفولاند و مزرعهای از آفتابگردانها دیده میشود؛ تصاویری از نبرد هلندیها با آب و ساختن سرزمین. این اسکناس بخشی از مجموعه مشهور «آفتابگردان» بود که در دهه ۱۹۸۰ طراحی شد و بهدلیل رنگهای جسورانه و طراحی مدرنش جوایز متعددی دریافت کرد.
اسکناس ۲۵۰ گیلدری با تصویر فانوس دریایی وسترلیخت شناخته میشود؛ یکی از نمادهای شناختهشده سواحل هلند. پشت آن، خط ساحلی، منطقه بورنریف و فهرستی از جزایر فریزی غربی دیده میشود؛ طراحیای که ارتباط هلند با دریا را به نمایش میگذارد.
بزرگترین اسکناس گیلدر به باروخ اسپینوزا، فیلسوف مشهور هلندی، اختصاص داشت. پشت اسکناس بهجای بناها یا مناظر، از الگوهای مثلثی و اشکال هندسی استفاده شده بود؛ طراحی انتزاعی و متفاوتی که این اسکناس را به یکی از خاصترین اسکناسهای هلند تبدیل کرد.
ایتالیا
لیرا که نامش از واژه «لیبرا» در نظام پولی قرون وسطی گرفته شده، نخستینبار در سال ۱۸۰۷ توسط پادشاهی ناپلئونی ایتالیا معرفی شد و پس از یکپارچهشدن ایتالیا در سال ۱۸۶۱، به پول رسمی این کشور تبدیل شد. ایتالیا در سال ۱۸۶۵ به اتحادیه پولی لاتین پیوست و ارزش لیرا با فرانک فرانسه، بلژیک و سوئیس همتراز شد. اما قرن بیستم برای لیرا آسان نبود؛ دو جنگ جهانی، تورم، کاهش ارزش پول و سالها بیثباتی اقتصادی باعث شد ارزش لیرا بهتدریج کاهش پیدا کند و صفرهای زیادی به قیمتها اضافه شود. سرانجام، در اول ژانویه ۱۹۹۹، یورو جای لیرا را بهعنوان واحد حسابداری گرفت و از سال ۲۰۰۲ اسکناسها و سکههای یورو وارد گردش شدند.
| واحد پول | یورو (قبلاً لیرا) |
|---|---|
| نماد | € |
| بانک مرکزی | بانک ایتالیا |
| چاپکننده پول | چاپخانه بانک ایتالیا در رم |
| نرخ تورم | ۳/۲ درصد (مه ۲۰۲۶) |
| جنس اسکناس | کاغذی |
| جمعیت | ۵۸,۹۲۶ میلیون نفر (رتبه ۲۵) |
| مساحت | ۳۰۱,۳۳۶ کیلومتر مربع (رتبه ۷۳) |
| تعداد حضور در جامجهانی | ۱۸ بار |
پرتره گولیلمو مارکونی، پیشگام ارتباطات بیسیم، بخش اصلی روی اسکناس ۲۰۰۰ لیرا را تشکیل میدهد و خطوط هندسی اطرافش حالوهوای فناوری و انتقال امواج را تداعی میکنند. در پشت اسکناس، دکلهای مخابراتی، دستگاههای تلگراف، کشتی و تجهیزات ارتباطی کنار هم قرار گرفتهاند تا داستان شکلگیری دنیای مخابرات را روایت کنند.
روی اسکناس ۵۰ هزار لیرا، برنینی با همان نگاه شناختهشدهاش دیده میشود؛ هنرمندی که معماری، مجسمهسازی و باروک ایتالیا را متحول کرد. پشت اسکناس تصویری پویا از مجسمه سوارکار، عناصر معماری و جزئیات باروک را به نمایش میگذارد؛ گویی بخشی از رم تاریخی روی کاغذ چاپ شده است.
پرتره کاراواجو روی اسکناس ۱۰۰ هزار لیرا در کنار بخشی از آثارش قرار گرفته و طراحی کلی آن یادآور همان بازی مشهور نور و سایه در نقاشیهای اوست. در پشت، سبدی پر از میوهها و عناصر طبیعت بیجان دیده میشود؛ اشارهای مستقیم به یکی از شناختهشدهترین آثار این نقاش ایتالیایی.
بزرگترین اسکناس لیرا تصویری از رافائل را در خود جای داده؛ هنرمندی که نامش با رنسانس ایتالیا گره خورده است. پشت اسکناس الهامگرفته از «مکتب آتن» است؛ جمعی از فیلسوفان، متفکران و شاگردان که در فضایی باشکوه گرد آمدهاند و میراث فکری رنسانس را به تصویر میکشند.
