عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / اقتصاد زیارت، برخلاف تصور رایج، صرفاً زیرمجموعهای از گردشگری نیست؛ بازاری چندمیلیوننفری با جریان مالی قابلتوجه است که اگر بهدرستی ساماندهی شود، میتواند به یکی از پیشرانهای ارزی کشور تبدیل شود. نیوکاش یکی از بازیگرانی است که تلاش کرده این ظرفیت را با تکیه بر فناوری به یک زیرساخت عملیاتی تبدیل کند. این پلتفرم به گفته مدیرعاملش تاکنون با جذب نیممیلیون زائر خارجی، ۱۰ درصد از بازار زیارت را در اختیار گرفته و رشد ۱۹۰۰ درصدی را تجربه کرده است. علی آیتی تأکید میکند که هدف نیوکاش افزایش سهم بازار به ۲۵ درصد و جذب بیش از ۲.۵ میلیون زائر خارجی تا سال ۲۰۲۷ است. در این گفتوگو با او درباره ابعاد اقتصاد زیارت، مدیریت ۱۲ همت گردش مالی شفاف و برنامههای توسعه منطقهای نیوکاش صحبت کردیم.
سهم ۱۰ درصدی نیوکاش با جذب نیممیلیون زائر خارجی
علی آیتی، مدیرعامل نیوکاش، در ابتدای این گفتوگو با اشاره به ماهیت سفرهای زائران خارجی به کشور میگوید سالانه ۴.۶ میلیون زائر خارجی تنها با هدف زیارت وارد ایران میشوند؛ ظرفیتی که برآوردها نشان میدهد تا سال ۲۰۲۷ میتواند بهصورت تجمیعی بیش از ۲۴ میلیارد دلار برای کشور ارزآوری داشته باشد.
به گفته او، نیوکاش بهعنوان تسهیلگر سفرهای زیارتی تلاش کرده حلقه اتصال میان زائر، خدمات و فناوری را شکل دهد و زیرساختی فناورانه برای میلیونها زائر خارجی ایجاد کند. آیتی میگوید: «در حال حاضر نیوکاش با وجود همه تحریمها علیه کشورمان، مشکلات ناشی از قطعی اینترنت و فقدان زیرساختهای فنی و حمایتی، توانسته با جلب اعتماد نیممیلیون زائر خارجی و کسب ۱۰ درصد از سهم گردشگری زیارت ایران، رشد ۱۹۰۰ درصدی در جذب مخاطب را تجربه کند. با توسعه و ارتقای سطح کیفی خدمات این پلتفرم تا سال ۲۰۲۷، بهدنبال افزایش سهم بازار زیارت به ۲۵ درصد و در نهایت جذب بیش از ۲.۵ میلیون زائر خارجی هستیم.»
تثبیت جایگاه بینالمللی نیوکاش با ۴۲۰ نماینده در هفت کشور منطقه
همبنیانگذار نیوکاش به تثبیت جایگاه این پلتفرم ایرانی در منطقه بهعنوان یک کیفپول بینالمللی در حوزه زیارت، از طریق توسعه شبکه نمایندگان اشاره میکند و میگوید: «شبکه نمایندگان نیوکاش اکنون با بیش از ۴۲۰ نماینده در ۵۰ شهر از کشورهای عراق، ایران، عربستان، بحرین، عمان، لبنان و قطر، طی چهار سال رشدی ۱۹ برابری را تجربه کرده است.»
مدیرعامل نیوکاش در ادامه با تشریح چشمانداز این پلتفرم در حوزه اقتصاد زیارت، از برنامههای توسعهای برای افزایش ضریب نفوذ در میان زائران خارجی خبر میدهد: «در مسیر کشف بازارهای جدید منطقهای، ایجاد و گسترش شبکه نمایندگی در کشورهای ترکمنستان، تاجیکستان، افغانستان، پاکستان و هند در دستور کار قرار گرفته است. نیوکاش تلاش میکند با تمرکز بر کشورهای همسایه و منطقه، دسترسی زائران به خدمات پرداخت و سایر خدمات مرتبط با سفرهای زیارتی را تسهیل کرده و سهم ایران را از این بازار افزایش دهد.»
آیتی همچنین به دیدارها و رایزنیهای انجامشده با سفارتها و کنسولگریهای برخی از این کشورها اشاره میکند و میگوید: «در این دیدارها، حضور فعال نیوکاش و نقش محوری ایران در حوزه زیارت مورد بررسی قرار گرفته است. هدف ما ایجاد یک شبکه منسجم و اختصاصی از نمایندگیها در کشورهای منطقه است تا زائران بتوانند پیش از سفر، خدمات مورد نیاز خود را در کشور خودشان دریافت کنند.»
به گفته او، نیوکاش با برنامهریزیهای انجامشده در افق پیشرو، بهدنبال ایجاد هزار نمایندگی دائم و مستقر در کشورهای هدف است؛ شبکهای که به گفته مدیرعامل این شرکت میتواند زیرساختی مؤثر برای توسعه مدیریت گردش مالی و تسهیل ارائه خدمات به زائران خارجی باشد.
ثبت ۲۰ میلیون تراکنش و صدور ۱۲۰ هزار توریستکارت
طبق صحبتهای آیتی، تا نیمه سال ۱۴۰۴ و پیش از توقف صدور توریستکارت بهدلیل قوانین تنظیمگری بانک مرکزی، بیش از ۱۲۰ هزار توریستکارت بانکی از طریق این پلتفرم صادر شده که منجر به ثبت بیش از ۲۰ میلیون تراکنش بانکی و غیربانکی (درونبرنامهای) شده است.
او در توضیح الگوی استفاده از این کارتها میگوید: «هر کارت بهطور میانگین توسط یک خانواده ۳.۵ نفره مورد استفاده قرار میگیرد؛ بهگونهای که بهصورت غیرمستقیم بیش از ۴۲۰ هزار نفر از خدمات توریستکارت بهرهمند میشوند و همین موضوع باعث شده مدیریت هزینههای سفر برای زائران سادهتر و منسجمتر انجام شود.»
مدیرعامل نیوکاش با اشاره به گستردگی تراکنشها و دریافت خدمات توسط زائران عربزبان در نقاط مختلف کشور میگوید: «از نظر توزیع جغرافیایی، ۶۱ درصد این تراکنشها در مشهد، ۱۷ درصد در قم و تهران و ۲۲ درصد در سایر نقاط کشور ثبت شده که نشاندهنده تمرکز خدمات در شهرهای زیارتی است.»
گردش مالی شفاف ۱۲ همت در اقتصاد زیارت
آیتی توضیح میدهد که نیوکاش تاکنون مدیریت گردش مالی شفاف معادل ۱۲ هزار میلیارد تومان در اقتصاد زیارت را بر عهده داشته است. به گفته او، شاخص رضایتمندی زائران از خدمات این پلتفرم به ۸۴ درصد رسیده و تیم پشتیبانی نیوکاش نیز به بیش از ۶ میلیون درخواست و سؤال زائران پاسخ داده است. او میگوید: «در افق پیشرو، برنامهریزی شده گردش مالی نیوکاش به ۵۵ همت برسد و طبق هدفگذاریهای انجامشده، شاخص رضایتمندی کاربران به بیش از ۹۳ درصد افزایش یابد.»

نگاه خاص نیوکاش به اقتصاد زیارت
مدیرعامل نیوکاش سپس درباره توسعه خدمات اپلیکیشن نیوکاش صحبت میکند و میگوید: «این پلتفرم در کنار خدمات پرداخت، مدلهای نوآورانهای از تسهیلات سفر ارزانقیمت را نیز ارائه کرده تا زائرانی که توان مالی محدودی دارند، بتوانند از مسیرهای مالی شفاف و اسلامی مانند تسهیلات قرضالحسنه با کارمزد پایین استفاده کنند. این رویکرد، علاوه بر تقویت بُعد معنوی اقتصاد زیارت، به افزایش ماندگاری زائران در کشور نیز کمک میکند.»
به گفته او، همکاری نیوکاش با آستان قدس رضوی نیز امکان پرداخت آنلاین نذورات زائران بینالمللی حرم امام رضا (ع) را فراهم کرده است؛ اقدامی که نشان میدهد نگاه نیوکاش به اقتصاد زیارت تنها اقتصادی نیست و ابعاد فرهنگی و معنوی نیز در آن نقشآفرین است.
تجربه موفق نیوکاش در جذب سرمایههای خرد خارجی
آیتی در ادامه با اشاره به جذب سرمایههای خرد زائران میگوید این پلتفرم توانسته با هدایت این سرمایهها به بخشهای مولد اقتصادی، نقش مؤثری در مدیریت سرمایهگذاری ایفا کند: «با ریلگذاری مناسب و اجرای قوانین مرتبط با جذب سرمایهگذار خارجی، میتوان بستر فعلی نیوکاش را به سکویی قابلاعتماد برای پروژههای سرمایهپذیر تبدیل کرد و فرصتهای اقتصادی کشور را به سرمایهگذاران عربزبان معرفی کرد.»

نیوکاش در آستانه توسعه منطقهای پس از چهار سال بلوغ عملیاتی
طبق صحبتهای مدیرعامل نیوکاش، این پلتفرم طی چهار سال فعالیت، علاوه بر توسعه خدمات دیجیتال و کاهش وابستگی به ارزهای خارجی در مبادلات حوزه زیارت، به افزایش امنیت و اطمینان خاطر زائران در سفر به ایران نیز کمک کرده و جایگاه خود را در اقتصاد منطقهای زیارت تثبیت کرده است. او میگوید: «نیوکاش اکنون به سطحی از بلوغ رسیده که زیرساختهای قابل اتکا و تجربه عملیاتی لازم برای توسعه در مقیاس بزرگتر را در اختیار دارد و این موضوع زمینه همکاری با بازیگران جدید و توسعه فعالیتها در بازار منطقهای را فراهم کرده است.»
مدیرعامل نیوکاش با اظهار امیدواری نسبت به روند روبهرشد این پلتفرم در کشورهای منطقه اظهار کرد: «آماده همکاری با بازیگران جدید برای توسعه فعالیتها در بازار منطقهای هستیم.»
آنطور که علی آیتی میگوید، این پلتفرم با رشد سریع توانست یکسال جلوتر از پیشبینیهای اولیه خود به تحقق افزایش میزان فروش و سود دست یابد: «همچنین رشد ارزش سهام نیوکاش در طی سه سال حضور شرکت راهبرد هوشمند مدیریت ثروت ستارگان در ترکیب سهامداری این شرکت بهعنوان سرمایهگذار (VC)، حدود ۱۳۰۰ درصد بوده که با خروج موفق این شرکت سرمایهگذار، میتوان به مدلهای جدید توسعه این کسبوکار و همچنین رشد دوچندان آن امیدوار بود.»