عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / در بازاری که فینتک سالها بر کالاهای مصرفی متمرکز بوده، «سلامت» کمتر بهعنوان یک حوزه اعتباری جدی دیده شده است؛ حوزهای که هر تصمیم مالی در آن، مستقیماً با کرامت انسانی و کیفیت زندگی گره میخورد. هماکارت با همین نگاه شکل گرفته؛ تلاشی برای پر کردن شکاف میان «نیاز فوری به درمان» و «توان نقدینگی خانوادهها».
میثم صالحآبادی، رئیس هیئتمدیره و کیان اجتهادی، مدیرعامل هماکارت در این گفتوگو از مسیری میگویند که از یک دغدغه انسانی آغاز شد و به طراحی یک مدل اعتباری دیجیتال در نقطه درمان رسید؛ مدلی که میخواهد پرداخت اعتباری سلامت را به یک استاندارد بدل کند. در این گفتوگو با آنها درباره فلسفه شکلگیری هماکارت، بازار بکر اعتبار سلامت، موتور اعتبارسنجی و نقش تیوانی، چالش تغییر پارادایم در نظام درمان، همگامی با مقررات، تجربه عملیاتی اولیه، استراتژی گزینش کیفی پذیرندگان و چشمانداز ملی و بینالمللی این پلتفرم صحبت کردهایم.
هما؛ نماد یاریگری در بستر لندتک سلامت
کیان اجتهادی، مدیرعامل شرکت توسعه فناوریهای مالی هما ابتدا در توضیح مفهوم هماکارت تأکید میکند که مفهوم هماکارت برای آنها فراتر از یک ابزار مالی ساده است. او میگوید: «هما، در فرهنگ ما نماد سعادت و یاریگری است. این پلتفرم در پاسخ به یک چالش جدی در نظام پرداخت سلامت شکل گرفت. شکاف عمیق میان نیاز فوری به درمان و توان نقدینگی خانوادهها. هزینههای سنگین در حوزههایی مانند دندانپزشکی که اغلب خارج از پوشش بیمههای پایهاند، موجب تأخیر در درمان میشود.»

میثم صالحآبادی، رئیس هیئتمدیره شرکت هماکارت نیز با اشاره به تعبیر «تلفیقی از میراث فرهنگی و آینده دیجیتال» میگوید: «این یعنی میخواهیم پیوند سنت اعتماد و حمایت ایرانی را با الگوریتمهای پیشرفته لندتک پیوند بزنیم. هماکارت متولد شد تا جای خالی اعتمادی که در پیچوخم بروکراسی بانکی گم شده بود را پر کند. ما آمدیم تا ثابت کنیم تکنولوژی میتواند در خدمت انسانیت باشد و نگذارد دغدغه مالی، لبخند بیمار را پشت درد پنهان کند.»
فلسفهای برای «آرامش خاطر» در لحظه درمان
در پاسخ به این پرسش که فلسفه وجودی هماکارت در یک جمله چیست، مدیران این مجموعه بر یک محور مشترک تأکید دارند: «ایجاد آرامش خاطر و حذف موانع مالی در مسیر بازیابی سلامتی». به گفته آنها، این نگاه در تمام لایههای تجربه کاربری هماکارت ریشه دارد. صالحآبادی میگوید: «بیمار نباید در لحظه درمان، استرس وامگیرندهبودن را داشته باشد. فرایند ما بهگونهای طراحی شده که «نامرئی» باشد؛ یعنی کاربر بدون کاغذبازی و خروج از کلینیک، در چند دقیقه اعتبار لازم را دریافت میکند. این سادگی ترجمه عملیاتی همان فلسفه آرامشبخشی هماکارت است.»
بازاری «تشنه» و ظرفیتی هزاران میلیاردی
اجتهادی بازار اعتبار سلامت و زیبایی را نهتنها بکر، بلکه «بهشدت تشنه» توصیف میکند. او معتقد است در سالهای اخیر فینتک بیشتر بر کالاهای مصرفی تمرکز داشته و سلامت، با وجود پیوند مستقیم با کیفیت زندگی، مغفول مانده است. به گفته او، تقاضای عظیم برای پرداختهای اقساطی در کلینیکهای بزرگ نشاندهنده یک نیاز انباشته است.

او با اشاره به «پتانسیل تراکنشهای هزاران میلیاردی» در این بازار میگوید: «وقتی شما امکان درمان فوری و پرداخت تدریجی را فراهم میکنید، در واقع بازار را بزرگتر کردهاید. هماکارت در ابتدای راهی قرار دارد که میتواند به تمام حوزهها، از جراحیهای پیشرفته تا گردشگری سلامت را در بر بگیرد و این فضا برای نوآوری کسانی که ریسک را هوشمندانه مدیریت میکنند، بیکران است.»
فناوری در لایه زیرین؛ سادگی در سطح کاربر
در بخش فناوری، صالحآبادی تأکید میکند که آنها به دنبال «تکنولوژی برای تکنولوژی» نبودهاند، بلکه به دنبال حل مسائل واقعی رفتهاند. به گفته او، قلب تپنده هماکارت، موتور اعتبارسنجی دیجیتالی است که بر پایه دادههای چندلایه کار میکند و بهجای اتکا صرف بر روشهای سنتی، از تحلیلهای رفتاری و مدلهای مدرن امتیازدهی اعتباری بهره میبرد. او میگوید: «یکی از نوآوریهای ما، مدیریت هوشمند وثایق و اقساط بر بستر پلتفرم تیوانی است که اجازه میدهد فرایند برای کاربران خوشحساب کاملاً دیجیتال و بدون اصطکاک پیش رود. همچنین هوش مصنوعی در لایه پیشبینی رفتار بازپرداخت، به ما کمک میکند تا ریسک کل پلتفرم را پایین نگه داریم. هدف ما این است که تکنولوژی در لایههای زیرین بماند و کاربر فقط سادگی و سرعت را لمس کند.»
تغییر پارادایم ذهنی؛ بزرگترین چالش
به گفته مدیرعامل هماکارت، بزرگترین چالش آنها «تغییر پارادایم ذهنی» بوده است. او توضیح میدهد که سیستم درمانی کشور سالها به نقدینگی و چک صیادی عادت کرده و قانعکردن مراکز درمانی برای سپردن بخشی از ریسک مالی به یک سیستم دیجیتال، نیازمند اعتمادسازی عمیق بوده است. او میگوید: «چالش دیگر، هزینه بالای جذب مشتری در روشهای سنتی بوده است. ما با ادغام فرایند اعتباردهی در نقطه فروش، ثابت کردیم فینتک میتواند هزینههای بازاریابی را بهینه کند. عبور از این چالشها مدیون نگاه بلندمدت تیم ما بوده که «ارزشآفرینی» بیشتر از سود کوتاهمدت اهمیت میداند.»
تیوانی؛ DNA فنی هماکارت
در توضیح نقش تیوانی، رئیس هیئتمدیره هماکارت میگوید: «تیوانی برای هماکارت صرفاً یک زیرساخت فنی نیست، بلکه «DNA» آن است. هماکارت روی شانههای زیرساختی ایستاده که سالها توسط تیم نویان فینتک توسعه یافته است. این همکاری یک ارزشآفرینی مطلق بود و به ما اجازه داد به جای درگیرشدن با پیچیدگیهای فنی هسته لندتک، تمام انرژیمان را روی «تجربه بیمار» و «توسعه شبکه پذیرندگان» متمرکز کنیم.»
به باور او، همافزایی میان بخش فنی تیوانی و کسبوکاری هماکارت، سرعت رشد این مجموعه را به شکل باورنکردنی افزایش داده است.
از استاندارد ملی تا ورود به بازارهای بینالمللی
در چشمانداز سه تا پنجساله، صالحآبادی هدفشان را تبدیلشدن به «هاب اصلی پرداختهای اعتباری سلامت در کشور» عنوان میکند. او میگوید: «هماکارت قرار است به یک «استاندارد پرداخت» در کلینیکها تبدیل شود و در پنج سال آینده گسترش به سایر حوزههای سلامت و حتی ورود به بازارهای بینالمللی و گردشگری سلامت را در برنامه داریم.»
به گفته او، با بهرهگیری از زیرساختهای نوین، مرزهای فیزیکی برای بیماران کمرنگ خواهد شد و هماکارت میتواند به نماد «عدالت در دسترسی به درمان» تبدیل شود.
قانون، چهارچوب پایداری
مدیران هماکارت در پاسخ به پرسشی درباره همگامی با مقررات بانکی تأکید میکنند که قانون را چهارچوب پایداری میدانند. اجتهادی میگوید: «از ابتدای تأسیس شرکت توسعه فناوریهای مالی هما، ساختارها با هماهنگی نهادهای ناظر طراحی شده است. ما به عنوان یک پلتفرم واسط، نقش شفافسازی جریان وجوه را بر عهده داریم و با رعایت استانداردهای صیانت از دادههای کاربران، اعتماد حاکمیت را جلب کردهایم. تجربه ما نشان داد که تعامل مستمر و ارائه مدلهای خودتنظیمی، بهترین راه برای پیشبرد نوآوری در فضای حساس فینتک ایران است.»
از هدف ۳۰۰ بیمار تا خدمترسانی به بیش از ۲۰۰۰ کاربر
در بخش بازخورد بازار، صالحآبادی میگوید هدفگذاری اولیه آنها در دوره پایلوت، خدمترسانی به ۳۰۰ بیمار بود، اما اتفاقی رخ داد که تمام پیشبینیها را جابهجا کرد: «علیرغم چالشها و قطعی طولانیمدت اینترنت در آغاز فاز عملیاتی، هماکارت نهتنها متوقف نشد، بلکه به بیش از دو هزار کاربر خدمترسانی کرد. این عدد برای ما شگفتانگیز است و مفهوم زیادی دارد؛ این عدد نشان میدهد بیش از دو هزار خانواده توانستند در سختترین شرایط، بدون دغدغه نقدینگی، فرایند درمان خود را طی کنند و این استقبال فراتر از انتظار، نشاندهنده اعتماد مردم به مدل هماکارت است.»
گزینش کیفی؛ رشد کندتر اما برند پایدارتر
اجتهادی در پاسخ به چرایی سختگیری در انتخاب مراکز درمانی میگوید: «هماکارت خود را صرفاً یک درگاه پرداخت نمیداند، بلکه ما «شریک استراتژیک بیمار» هستیم. وقتی بیمار از اعتبار هماکارت استفاده میکند، به انتخاب این پلتفرم اعتماد کرده است؛ بنابراین کیفیت خدمات پذیرنده خط قرمز ماست.»
به گفته او، مراکز از فیلتر استانداردهای حرفهای و رضایت بیمار عبور میکنند تا نرخ رضایت در بالاترین سطح باقی بماند: «این استراتژی «گزینش کیفی» ممکن است سرعت رشد عددی را کندتر نشان دهد، اما در بلندمدت برند هماکارت را به نشانی از کیفیت تضمینشده تبدیل میکند.»
توصیه به فینتکهای سلامت: عاشق مسئله باشید
در پایان، صالحآبادی توصیهای روشن برای استارتاپهای فینتک حوزه سلامت دارد: «عاشق مسئله باشید، نه فقط تکنولوژی. در سلامت، شما با اضطراب و نیاز حیاتی انسانها روبهرو هستید؛ بنابراین باید زیرساختهای خود را از روز اول مقیاسپذیر و امن طراحی کنید و هرگز قدرت «اعتبار اجتماعی» را دستکم نگیری. صبور باشید؛ حوزه سلامت دیر اعتماد میکند، اما وقتی اعتماد کرد، وفاداریاش بینظیر است.»