عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / سال ۱۴۰۴ برای پیمان، سال حرکت روی مرز باریک «تغییر» و «تثبیت» بود؛ شرکتی که پس از استقلال از فرابوم در سال ۱۴۰۲، حالا باید هم جایگاه تازهاش را در بازار پرداخت مستقیم تثبیت میکرد و هم رشدش را ادامه میداد. توسعه زیرساخت فنی، کاهش اختلالها، گسترش پوشش بانکی، ورود به حوزههایی مانند خردهفروشی آنلاین و پلتفرمهای خریدوفروش طلا و در عین حال عبور از چالشهایی مانند قطعی اینترنت، ناپایداری شبکه بانکی و افزایش هزینههای زیرساخت، تصویر کلی این سال را شکل دادهاند.
پیمان امروز خود را صرفاً یک ارائهدهنده سرویس نمیداند، بلکه بازیگری زیرساختی در حوزه دایرکتدبیت میبیند که بر تغییر انتظار کاربران از تجربه پرداخت اثر گذاشته است. در گفتوگو با مهدی معرفتی، مدیرعامل و هادی عسگرزاده، رئیس هیئتمدیره پیمان، درباره مسیر تثبیت و توسعه و برنامههای ۱۴۰۵ این شرکت، صحبت کردهایم.
تثبیت در دل تغییر
سال ۱۴۰۴ برای پیمان، سالی در امتداد یک تغییر بزرگ بود؛ مهدی معرفتی، مدیرعامل شرکت پیمان در ابتدای گفتوگو با اشاره به همین نقطه عطف میگوید: «پیمان سال ۱۴۰۲ یک تغییر بزرگ را تجربه کرد و از یک سرویس در شرکت فرابوم، تبدیل به یک شرکت مستقل شد. طبیعی است که بعد از این تغییر بزرگ، تا چند سال اولویت ما تثبیت جایگاه جدیدمان در بازار و رشد تدریجی باشد.»
هادی عسگرزاده هم معتقد است پیمان در سال ۱۴۰۴ هر دو موضوع رشد و تثبیت را مدنظر قرار داد. او میگوید: «من اعتقاد دارم در سال ۱۴۰۴ هم تداوم رشد را در دستور کار داشتیم و هم درعینحال به فکر تثبیت جایگاهمان بودیم.»
توسعه زیرساخت فنی؛ نقطه عطف سال
به گفته معرفتی، یکی از مهمترین نقاط عطف سال ۱۴۰۴ پیمان توسعه زیرساخت فنی و افزایش پایداری سرویسهای این شرکت بود. او توضیح میدهد: «کاهش نرخ تراکنشهای ناموفق و اختلالهای سیستمی در سالی که گذشت این موضوع را بهخوبی نشان میدهد.»
عسگرزاده نیز توسعه کسبوکار را اقدام کلیدی دیگر این شرکت میداند و در این باره میگوید: «در سال ۱۴۰۴ از یک طرف وارد حوزههای جدیدی مثل خردهفروشی آنلاین و پلتفرمهای خرید و فروش طلا شدیم و از طرف دیگر چند قرارداد با بانکهای جدید داشتیم و این بانکها را به زیرساخت پیمان اضافه کردیم که بهزودی عملیاتی خواهند شد.»
از سرویسدهنده تا بازیگر زیرساختی
معرفتی تأکید میکند پیمان دیگر صرفاً یک ارائهدهنده سرویس نیست، بلکه بازیگر اصلی زیرساخت دایرکتدبیت در کشور است: «بهنوعی میتوان گفت نام دایرکتدبیت در ایران با پیمان گره خورده است. ما بهعنوان نخستین و بزرگترین ارائهکننده این راهکار در کشور، رهبر این حوزه در ایران هستیم.»
رئیس هیئتمدیره پیمان برای این ادعا به شاخصهای آماری اشاره میکند: «گستردهترین پوشش بانکی (بیش از ۷۰ درصد کارتهای تراکنشدار کشور)، تنوع و سهم بازار چشمگیر کسبوکارهای طرف قرارداد و از همه مهمتر حجم و ارزش تراکنشهای پیمان از دلایل این ادعا هستند.»
سال اختلال و آزمون تابآوری
مدیرعامل شرکت پیمان توضیح میدهد که از مهمترین چالشهای زیرساختی این شرکت در سال ۱۴۰۴، موضوع پایداری شبکه اینترنت کشور بود: «ما در دو مقطع امسال قطعی و اختلال طولانیمدت اینترنت را تجربه کردیم که بهطور مستقیم، کسبوکار پیمان، پذیرندگان و مشتریان و در نتیجه سودآوری آن را تحتالشعاع خود قرار داد. موضوع امنیت شبکه، مقاومت و آمادگی در برابر حملات سایبری هم امسال بیش از گذشته برای ما چالشزا بود که خوشبختانه قدمهای مثبتی را در این زمینه برداشتیم.»
عسگرزاده نیز به موضوع شبکه بانکی اشاره میکند و میگوید پایداری زیرساخت شبکه بانکی هم امسال برای آنها چالشزا بود: «پیمان از آنجایی که بهعنوان یک کسبوکار پلتفرمی، زیرساخت پرداخت مستقیم بانکهای مختلف را تجمیع و در اختیار کسبوکارها قرار میدهد، بهطور مداوم تحتالشعاع اختلالات و ناپایداریهای شبکه بانکهای گوناگون قرار دارد. چالش زیرساختی دیگر هم، افزایش چشمگیر هزینههای تأمین و نگهداری زیرساخت در سال ۱۴۰۴ بود که طبیعتاً ناشی از نوسانات ارزی و افزایش قیمت دلار است.»
دایرکتدبیت در زندگی روزمره
ورود به حوزههایی مانند خردهفروشی آنلاین و پلتفرمهای خرید و فروش طلا، بخشی از استراتژی جدید پیمان بوده است. عسگرزاده توضیح میدهد: «موضوع مهم برای ما از ابتدای فعالیت، ورود دایرکتدبیت به زندگی روزمره مردم بود. اقبال عمومی که جامعه در این مدت به پلتفرمهای آنلاین طلا و خردهفروشی آنلاین نشان داده، باعث شد که در برنامه استراتژیک ۱۴۰۴ ما مدنظر قرار بگیرند تا به این وسیله بتوانیم دایرکتدبیت را به قسمتی از سبک زندگی روزمره جامعه تبدیل کنیم.»
معرفتی سپس میگوید که علاوه بر حجم و ارزش بالای تراکنشهای این دو صنعت، موضوع مهم دیگر درباره آنها لزوم حفظ پایداری و دسترسپذیری سرویس برای کاربران است. او در انتها توضیح میدهد: «بهطور کلی ورود به حوزه خردهفروشی کمک شایانی به استفاده بیشتر از دایرکتدبیت کرده و به فرهنگسازی آن کمک میکند.»
چالشهای افزودن بانکهای جدید
گسترش پوشش بانکی همچنان یکی از محورهای اصلی فعالیت پیمان است. معرفتی درباره چالشهایی که در این خصوص دارند، میگوید: «برخی بانکهای کشور از اساس API پرداخت مستقیم را ارائه نمیکنند. در واقع اولویتشان بیشتر نگهداشت سرویسهای فعلی است تا توسعه سرویس جدید. بعضی بانکها در سال ۱۴۰۴ مهاجرت به سامانه کربنکینگ جدید داشتند مثل بانک سپه و عملاً با این اتفاق، چند سال مذاکره و پیادهسازی سرویس این بانک در پیمان از بین رفت. برخی بانکها هم الزامات امنیتی عجیب و پیچیده دارند که پیادهسازی را عملاً با ماهیت سرویس که قرار است باعث راحتی کاربر شود، در تناقض قرار میدهد.»
به گفته عسگرزاده، در برخی از بانکها وحدت رویه و نظر در مورد پرداخت مستقیم وجود ندارد: «گاهی اتفاق میافتد که در یک بانک کشور، دو اداره داخلی بانک بر سر ارائه این سرویس یا چگونگی آن با هم اختلاف نظر دارند. یا متأسفانه هنوز در بانکها با این باور نادرست مواجهیم که مجوز پرداخت مستقیم، یعنی خروج منابع بانکی. درحالیکه پرداخت مستقیم یک تراکنش درونبانکی است و صرفاً منابع را از یک حساب به حساب دیگر نزد همان بانک منتقل میکند و نهتنها باعث خروج منابع نمیشود، بلکه رسوب هم به همراه دارد.»
۱۴۰۵؛ سال تعامل و تابآوری
در برنامههای سال آینده پیمان، توسعه بازار و کسبوکار همچنان اولویت دارد. معرفتی در خصوص برنامههایشان برای سال ۱۴۰۵ میگوید: «اضافهکردن بانکها و کسبوکارهای جدید و عمقبخشیدن به خدمات فعلی همواره اولویت ماست، همچنین قصد داریم سال آینده تعامل جدیتر با رگولاتور را در دستور کار قرار دهیم و امیدواریم که در بحث تنظیمگری دایرکتدبیت در ایران اتفاقات مثبتی را شاهد باشیم. در مورد موضوعاتی مثل مجوز APSP و پل پی هم در حال مذاکره و پیشرفت هستیم.»
عسگرزاده نیز از توسعه سرویسهای جدید سخن میگوید: «چند برنامه توسعه و بهبود هم در نظر داریم که شامل توسعه سرویسهای جدید است: مثل سرویس تسویهحساب کسبوکارها با کاربران و بهبود پنلها و داشبوردهای کاربری برای مشتریان.»
در چشمانداز پایان ۱۴۰۵، رئیس هیئتمدیره پیمان مهمترین محور این شرکت را «تابآوری کسبوکار و تداوم پایداری» میداند و امیدوار است پیمان در پایان سال ۱۴۰۵ «به کسبوکاری تابآورتر و پایدارتر از گذشته تبدیل شده باشد.»
معرفتی نیز تأکید میکند: «در شرایط پیچیده کنونی، در عین حال که نیاز به توسعه داریم لازم است به فکر ثبات هم باشیم. باید بهطور مرتب فضای کسبوکاری را در بازههای زمانی کوتاهمدت پایش کنیم و برای قدمهای بعدی آماده شویم.»
سپس معرفتی در پاسخ به این پرسش که اگر قرار باشد پیمان در سال ۱۴۰۵ اثری ماندگار و غیرقابل بازگشت در نظام پرداخت ایران بر جای بگذارد، آن اثر چه خواهد بود؟ توضیح میدهد: «این موضوع که پیمان، از یک زیرساخت غیرمتمرکز و خارج از شبکه پرداخت کشور (شاپرک) استفاده میکند یک مزیت است. تمام ظرفیت شبکه پرداخت کشور الان در شاپرک متمرکز شده و شاید تأثیر پیمان این باشد که یک راهکار پرداخت آنلاین از حساب بانکی و مبتنی بر زیرساخت شبکه درونبانکی است.»
عسگرزاده نیز بر تغییر انتظار کاربران تأکید میکند و میگوید: «روزی که دایرکتدبیت در ایران برای نخستین بار توسط پیمان ارائه شد، یک نیاز کمتر شناختهشده بود اما امروز، اینکه تراکنش پرداخت آنلاین در کمتر از سه ثانیه یا بهطور خودکار انجام شود، کاربر را به زحمت نیاندازد، پیچیده نباشد و در عین حال امن هم باشد یک انتظار است. حداقل کاری که پیمان همراه سایر بازیگران صنعت در این سالها انجام داده این است که در جامعه کاربران، یک مطالبه عمومی از فینتکها ایجاد کرده که دائماً روشهای ساده و کاربرپسند برای پرداخت ارائه کنند.»
