مردی که هند را دیجیتال کرد

عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / ناندان نیلکانی، معمار سیستم هویت بیومتریک «آدهار»، نزدیک به سه دهه است که در حال بازتعریف ظرفیت فناورانه دولت هند است. او با طراحی بزرگ‌ترین سامانه هویت دیجیتال جهان، زیرساختی ساخت که امروز به ستون فقرات «زیرساخت عمومی دیجیتال» هند (DPI) تبدیل شده؛ مجموعه‌ای از ابزارهای باز و قابل‌همکاری که خدمات دولتی، پرداخت دیجیتال، بانکداری، اعتبار و حتی سلامت را پوشش می‌دهد.

مجله ام‌آی‌تی تکنولوژی ریویو این روایت را در شماره January/February 2026 خود منتشر کرده و نشان می‌دهد چگونه آدهار، با اعطای یک شماره ۱۲ رقمی به هر شهروند و احراز هویت بیومتریک، امکان دسترسی به خدمات را برای صدها میلیون نفر فراهم کرده است. دولت هند می‌گوید این سیستم از سال ۲۰۰۹ تاکنون ۳.۴۸ تریلیون روپیه (۳۹.۲ میلیارد دلار) صرفه‌جویی ایجاد کرده است.

اما نیلکانی متوقف نشده است. در ۷۰ سالگی، او اکنون «منتور ارشد» پروژه India Energy Stack است؛ تلاشی برای دیجیتالی‌کردن شبکه برق ناپایدار هند با دادن هویت دیجیتال به نیروگاه‌ها، پنل‌های خورشیدی و خودروهای برقی. همزمان، او ایده «فینترنت» را پیش می‌برد؛ شبکه‌ای جهانی برای توکنیزه‌کردن دارایی‌ها و گسترش خدمات مالی به اقشار محروم. از نگاه او، فناوری تنها مسیر اصلاح کشوری با ۱.۴ میلیارد جمعیت است.

از آدهار تا فینترنت؛ رؤیای یک ستون فقرات جهانی

گزارش ام‌آی‌تی نوشته است که آدهار به هر شهروند هندی یک شماره ۱۲ رقمی می‌دهد که با اثر انگشت یا کد پیامکی فعال می‌شود و دروازه ورود به خدمات دولتی، حساب‌های بانکی پایه و پرداخت‌های اجتماعی است. در اوج اجرای پروژه، سازمان UIDAI روزانه بیش از یک میلیون ثبت‌نام جدید انجام می‌داد؛ آن هم با تیم فنی حدود ۵۰ توسعه‌دهنده و هزینه‌ای کمتر از نیم میلیارد دلار.

نتیجه، شبکه‌ای شد که امروز بیش از ۵۰۰ میلیون حساب بانکی پایه از طریق آن افتتاح شده و سیستم پرداخت UPI را به بزرگ‌ترین شبکه پرداخت آنی جهان تبدیل کرده است. با این حال، انتقادها درباره امنیت داده‌ها پابرجاست؛ در سال ۲۰۲۳ گزارش شد اطلاعات بیش از ۸۰۰ میلیون نفر در دارک‌وب فروخته می‌شود. هدف نهایی او ایجاد یک «ستون فقرات دیجیتال» جهانی است که هویت، پرداخت و داده را به‌صورت باز و قابل‌همکاری به هم متصل کند.

ناندان نیلکانی: «شاید شبیه ایده‌های دیوانه‌وار به نظر برسد… اما فکر می‌کنم این‌ها ایده‌های بزرگی هستند که طی پنج سال آینده اثرات ملموس و واقعی خواهند داشت.»