عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / در بازاری که لندتکها یکی پس از دیگری با وعده «خرید آسانتر» و «اقساط سریعتر» متولد شدهاند، اوانو تلاش کرده روایت متفاوتی از اعتبار ارائه دهد؛ روایتی که از دل یک اپراتور بزرگ مخابراتی بیرون آمده و بهجای تمرکز صرف بر BNPL، بهدنبال ساختن یک زیرساخت هوشمند اعتباردهی است. سیاوش بیات سرمدی، مدیرعامل همراه کسبوکارهای هوشمند، میگوید اعتبار اوانو برای پاسخ به یک نیاز واقعی طراحی شد: دسترسی سریع، ساده و فراگیر خانوارها به اعتبار، در شرایطی که وام بانکی همچنان پیچیده و زمانبر است.
او معتقد است ترکیب دادههای اپراتوری، موتور اعتبارسنجی مبتنی بر Alternative Data، احراز هویت یکپارچه، توثیق سیمکارت، شبکه گسترده پذیرندگان و مدلهای متنوع B2C و B2B2C، اوانو را از یک ابزار پرداخت به یک «هاب اعتبار» تبدیل کرده است. در این گفتوگو با بیات سرمدی درباره فلسفه شکلگیری اعتبار اوانو، تفاوت آن با BNPLهای مرسوم، دستاوردهای ۱۴۰۴، نقش دادههای اپراتوری و افق ۱۴۰۵ اوانو و حرکت به سمت «اعتبار هوشمند» صحبت کردیم.
حل یک مسئله واقعی؛ پر کردن فاصله بانک و کاربر
سیاوش بیات سرمدی، مدیرعامل همراه کسبوکارهای هوشمند درباره نقطه آغاز اعتبار اوانو میگوید: «اعتبار اوانو برای حل یک مسئله واقعی طراحی شد: نیاز روزافزون خانوارها به دسترسی سریع، ساده و فراگیر به اعتبار در شرایطی که دریافت وام بانکی پیچیده و زمانبر است.»
او با اشاره به اینکه لندتکها با هدف سادهسازی مسیر دریافت اعتبار شکل گرفتند، توضیح میدهد همراه اول به این جمعبندی رسید که با اتکا به مزیتهای منحصربهفرد خود میتواند مدلی متمایز ارائه دهد. به گفته او، مهمترین این مزیتها شامل «دسترسی به دادههای مالی اپراتوری و توسعه موتور اعتبارسنجی مبتنی بر Alternative Data»، «احراز هویت قوی و یکبار برای همیشه»، «امکان توثیق سیمکارت بهعنوان وثیقه معتبر و ارائه اعتبار با قابلیت استفاده مجدد پس از بازپرداخت»، «شبکه گسترده پذیرندگی آنلاین و آفلاین»، «موتور اعتباری منعطف با قابلیت طراحی سناریوهای متنوع بازپرداخت» و همچنین «امکان ارائه مدلهای B2C و B2B2C با طراحی شخصیسازیشده» است.
بیات سرمدی جمعبندی میکند که اوانو تلاش کرده با ترکیب داده، زیرساخت اپراتوری، اعتماد و انعطافپذیری، خلأ میان بانکها و کاربران را پر کند و تجربهای کماصطکاکتر نسبت به سایر بازیگران لندتک ارائه دهد.
فراتر از BNPL
مدیرعامل همراه کسبوکارهای هوشمند در پاسخ به این پرسش که مدل اوانو چه تفاوتی با BNPLهای مرسوم دارد، تأکید میکند مدل اعتباردهی اوانو «فراتر از صرفاً ارائه خرید اقساطی» عمل میکند. او سه تفاوت اصلی اوانو را چنین برمیشمارد: «نخست، «فعالسازی و احراز هویت سادهتر و سریعتر بهواسطه استفاده از زیرساختهای احراز هویت همراه اول، بدون نیاز به فرایندهای پیچیده و چندمرحلهای». دوم، «اعتبارسنجی مبتنی بر دادههای اپراتوری از طریق موتور اختصاصی، بهجای اتکا صرف به دادههای بانکی محدود». و سوم، «ظرفیت زیرساختی گستردهتر شامل دسترسی وسیع به مشتریان، دادههای غنی و موتور اعتباری منعطف که امکان طراحی سناریوهای متنوع اعتباردهی را فراهم میکند.»
او میگوید: «نتیجه این رویکرد آن است که اوانو BNPL را از یک ابزار صرفاً پرداختی به یک زیرساخت هوشمند، مقیاسپذیر و قابلانطباق در حوزه اعتباردهی تبدیل کرده است.»
۱۴۰۴؛ سال تکمیل زنجیره اعتبار
بیات سرمدی سال ۱۴۰۴ را برای اوانو، سال تمرکز بر توسعه «هاب اعتبار» با رویکرد Closed-Loop میداند. او توضیح میدهد: «پیش از این، اوانو در حوزه اعتبار Open-Loop تجربه و زیرساخت فعال داشته و توانسته اعتبار را بر بستر شبکههای باز و با مقبولیت گسترده ارائه کند؛ اما در سال جاری تمرکز راهبردی بر توسعه مدل Closed-Loop قرار گرفته است.»
به گفته او، این تغییر جهت با هدف امکان طراحی سناریوهای هدفمند اعتباری، مدیریت دقیقتر ریسک، کنترل چرخه مصرف اعتبار و خلق ارزش افزوده بیشتر برای پذیرندگان و کاربران انجام شده است. بیات سرمدی میگوید: «بهطور خلاصه، ۱۴۰۴ سال تکمیل زنجیره اعتبار و حرکت از مقیاسپذیری صرف به سمت تعادل میان مقیاس و کنترلپذیری در اکوسیستم اعتباری اوانو بود.»
رشد کمی و بلوغ کیفی
در روایت آماری سال ۱۴۰۴، مدیرعامل همراه کسبوکارهای هوشمند از عبور سرویس اعتبار اوانو از بیش از ۴۰۰ هزار کاربر فعال و ثبت بیش از ۳.۱ همت حجم تراکنش سخن میگوید. او در بعد کیفی نیز به نکته مهمی اشاره میکند: «همزمان با افزایش سطح و تکرار مصرف اعتبار، نرخ نکول بهصورت معناداری کاهش یافت که نشاندهنده بهبود اعتبارسنجی کاربران و بلوغ اکوسیستم اعتباری است. این روند نشان میدهد اعتبار اوانو بهتدریج از یک ابزار کوتاهمدت، به بخشی از الگوی مصرف و برنامهریزی مالی کاربران تبدیل شده است.»
شبکه پذیرندگان؛ از برندهای بزرگ تا همپذیرندگی
بیات سرمدی سپس درباره توسعه شبکه پذیرندگان در ۱۴۰۴ توضیح میدهد که این مسیر با دو رویکرد دنبال شده است: همکاری با برندهای بزرگ و گسترش همپذیرندگی. او میگوید:
«همکاری با برندهایی مانند دیجیکالا، هایپراستار و شهروند به اوانو کمک کرده در مدت کوتاهتری به درک دقیق از سبد خرید، الگوهای مصرف و دستهبندیهای پرتقاضا برسد و تصمیمگیریها را دادهمحور کند. همزمان، استفاده از ظرفیت همپذیرندگی باعث گسترش شبکه مصرف و تکمیل دادههای رفتاری شده و تمرکز راهبردی را از توسعه صرفاً افقی به سمت خرید کالاهای پرمصرف سوق داده است؛ مسیری که با طراحی سناریوهای اعتباری متنوعتر و همکاریهای بیشتر برای افزایش اثربخشی و بهبود تجربه کاربر همراه بوده است.»
چالشها؛ از نکول تا فرهنگسازی بازار
او در تشریح چالشهای ۱۴۰۴ این شرکت میگوید در مدیریت ریسک نکول، با تکیه بر الگوریتمهای اعتبارسنجی اختصاصی و دادههای رفتاری کاربران، نرخ نکول در سطح قابلقبول حفظ شده است. بیات سرمدی توضیح میدهد: «همچنین، باتوجه به این که تأمین منابع مالی چالشی ساختاری در صنعت لندتک است، اما با اتکا به ظرفیتهای گروه همراه اول و رشد محتاطانه کنترل شد. از نظر فنی نیز به دلیل بستر بالغ کیف پول اوانو، مشکل مقیاسپذیری وجود نداشت. در نهایت، آموزش و فرهنگسازی بازار، بهویژه در مدل Open-Loop از چالشهای مهمی بود که بهمرور با بهبود تجربه کاربری و مسیرهای ارتباطی مدیریت شد.»
داده، مزیت رقابتی اوانو
در پاسخ به پرسشی درباره دادههای مورد استفاده، بیات سرمدی توضیح میدهد در مراحل ابتدایی، بهویژه برای کاربران فاقد سابقه اعتباری، دادههای اپراتوری وزن بیشتری دارند و با شکلگیری سابقه در اوانو، دادههای اعتباری بهتدریج غالب میشوند. او مزیت اصلی اوانو را «ایجاد پل میان رفتار اپراتوری و رفتار مالی واقعی» میداند؛ پلی که امکان اعتباردهی اولیه و در نهایت شکلگیری یک مدل اعتبارسنجی پویا و دقیق را فراهم میکند.
۱۴۰۵؛ توسعه مرحلهای و بازارمحور
او افق ۱۴۰۵ را مبتنی بر «یک موتور اعتبار منعطف و آماده توسعه» توصیف میکند، نه یک محصول تکمنظوره. بیات سرمدی میگوید: «از نظر فنی امکان افزایش سقف اعتبار، تغییر تعداد اقساط و تنوع سناریوهای اعتباری از هماکنون وجود دارد و اجرای آنها صرفاً به تصمیم مدیریتی وابسته است.»
او تأکید میکند محدودیت اصلی نه فنی، بلکه تأمین منابع مالی و بازخورد بازار است که بهصورت تدریجی و کنترلشده مدیریت میشود. او اضافه میکند: «با اتکا به مدل اعتبارسنجی دادهمحور، اوانو قادر است برای هر کاربر طرح اعتباری متناسب با ریسک و نیازش ارائه کند و موتور اعتبار آن فراتر از BNPL بوده و تجربه وامهای هدفمند (Purpose Loan) نیز در آن فعال است. در مجموع، در سال ۱۴۰۵ زیرساخت کاملاً آماده خواهد بود و توسعه محصولات اعتباری بهصورت بازارمحور و مرحلهای انجام خواهد شد.»
درباره توسعه سرویس برای تمام مشترکان همراه اول، او تصریح میکند که زیرساخت اوانو از قبل مقیاسپذیر طراحی شده و برای گسترش سرویس اعتبار نیاز به بازطراحی ندارد: «با این حال، فراگیری اعتبار بیش از آنکه چالشی فنی باشد، چالش مدیریت ریسک و نکول است. به همین دلیل راهبرد اوانو گسترش مرحلهای و هوشمند است، نه پوشش حداکثری سریع؛ مسیری که در آن هر مشترک متناسب با ریسک تعریفشده خود از اعتبار استفاده میکند.»
حرکت به سمت «اعتبار هوشمند»
طبق صحبتهای او، در اوانو، بخش زیادی از سرویسهای مکمل مانند بیمه، سفر، سلامت و خریدهای اشتراکی هماکنون فعال است و کاربران میتوانند اعتبار خود را در شبکه گسترده پذیرندگان مصرف کنند: «هدف، حرکت از زیرساخت صرفاً اعتباری به سمت «اعتبار هوشمند» است؛ با استفاده از سیستم پیشنهاددهی اعتباری (Recommendation System) که پیشنهادها و کمپینهای شخصیسازیشده را برای کاربران و مرچنتها ارائه میکند.»
او در پایان، چشمانداز اوانو را فراتر از یک ابزار پرداخت یا اعتبار میداند، اما نه با رویکرد صرفاً «سوپراپلیکیشن». به گفته او، هدف اصلی ایجاد تغییر رفتاری پایدار در شیوه خرید و مدیریت مالی کاربران است.
بیات سرمدی تأکید میکند: «تمرکز اصلی نه بر محصول، بلکه بر درک مستمر نیاز کاربر، حذف اصطکاک از مسیر خرید و سادهسازی تصمیمگیری است. با اتکا به دادههای رفتاری، الگوهای مصرف و تعاملات مالی کاربران، اوانو تلاش میکند نیاز آنها را پیشبینی کرده و در لحظه مناسب، پیشنهاد متناسب ارائه دهد؛ مسیری که آن را حرکت از «زیرساخت صرفاً اعتباری» به سمت «اعتبار هوشمند» توصیف میکنیم.»
