عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / استیبلکوینها که قرار است نسخهای باثبات از ارزهای دیجیتال باشند، حالا به یکی از داغترین میدانهای رقابت مالی جهان تبدیل شدهاند. این توکنها معمولاً به دلار آمریکا متصلاند و هدفشان ارائه ابزاری برای پرداخت و نگهداری ارزش بدون نوسان شدید رمزارزها است. در سال ۲۰۲۵، ارزش بازار استیبلکوینها حدود ۵۰ درصد رشد کرد و به ۱۳۰ میلیارد دلار رسید؛ برخی بانکها پیشبینی میکنند این رقم میتواند تا ۲ تریلیون دلار تا ۲۰۲۸ افزایش یابد.
مقاله «استیبلکوینها؛ آیا واقعاً باثباتاند؟» که در شماره ویژه The World Ahead 2026 از مجله اکونومیست منتشر شده، توضیح میدهد که تصویب قانون GENIUS در آمریکا، که استیبلکوینها را ملزم به پشتوانه داراییهای امن کوتاهمدت میکند، نقطه عطفی در تنظیمگری این بازار بوده است. برخلاف پروژههای شکستخوردهای مانند Terra در سال ۲۰۲۲، اکنون صادرکنندگان باید داراییهای خود را از ترازنامههای دیگر جدا نگه دارند تا ریسک سیستمی کاهش یابد.
با این حال، بانکهای سنتی نگران خروج سپردهها هستند؛ زیرا استیبلکوینها سود داراییهای امن را مستقیماً به دارندگان منتقل میکنند. همزمان، اروپا و چین نیز بهدنبال توسعه نسخههای عمومی ارز دیجیتال خود هستند. پرسش اصلی این است: آیا این توکنها صرفاً مکمل دلار خواهند بود یا میتوانند ساختار قدرت مالی جهانی را تغییر دهند؟
دلار دیجیتال خصوصی در برابر دولتها
یکی از مهم ترین ابعاد بحث گزارش اکونومیست، تأثیر استیبل کوینها بر سلطه دلار است. این توکن ها عمدتا به دلار متصلاند و در ظاهر، تقاضا برای داراییهای دلاری، مانند اوراق خزانه کوتاه مدت را افزایش میدهند. اما گسترش آنها میتواند نقش بانکهای مرکزی را به چالش بکشد. بانک مرکزی اروپا نگران است که صدور گسترده استیبل کوینهای خصوصی، انحصار پولی دولتها را تضعیف کند؛ به همین دلیل برنامههایی برای یوروی دیجیتال تا حدود سال 2029 در دست دارد.
وقتی استیبلکوینها به رقیب سپردههای بانکی تبدیل میشوند
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای این گزارش، تأثیر استیبلکوینها بر نظام بانکی سنتی است. این توکنها معمولاً با پشتوانه داراییهای بسیار امن و کوتاهمدت منتشر میشوند و سود این داراییها عملاً به دارندگان منتقل میشود. همین ویژگی، آنها را به رقیبی بالقوه برای سپردههای بانکی تبدیل میکند؛ زیرا بانکها نیز از همین سپردهها برای تأمین مالی و اعطای وام استفاده میکنند. در این مطلب اشاره شده است که مؤسسه Bank Policy Institute هشدار داده برخی ساختارهای حقوقی میتوانند به صادرکنندگان اجازه دهند سود را بهطور غیرمستقیم به کاربران منتقل کنند؛ موضوعی که ممکن است به خروج سپردهها از بانکها بینجامد. اگر دارندگان استیبلکوین بتوانند بدون تحمل ریسک بانکی، بازدهی مشابه اوراق خزانه دریافت کنند، انگیزه برای نگهداری پول در حسابهای سنتی کاهش مییابد. بانکها، سیاستگذاران و شرکتهای پرداخت سنتی امیدوارند موج استیبلکوینها فروکش کند؛ اما این مطلب هشدار میدهد که اگر پیشبینیهای خوشبینانه درباره رشد این بازار درست باشد، واکنش دیرهنگام میتواند هزینهزا باشد. رقابت فقط بر سر فناوری نیست؛ مدل تأمین مالی کل نظام بانکی در معرض تغییر قرار گرفته است.
