عصر تراکنش ۱۰۵ / شماره ۱۰۵ ماهنامه عصر تراکنش با تصویر روی جلد احسان ترکمن، مدیرعامل شرکت پرداخت الکترونیک سامان (سپ) منتشر شد. ترکمن در گفتوگوی جلد این شماره از آینده صنعت پرداخت میگوید؛ آیندهای که به اعتقاد او دیگر حول کارتخوانها و تعداد پایانههای فروش شکل نمیگیرد و مرکز ثقل آن به موبایل، تجربه مشتری و نسل جدید بازیگران این صنعت منتقل خواهد شد. او همچنین درباره سرمایهگذاری سپ روی زیرساخت، تابآوری، بازطراحی تجربه پرداخت و مسیر پیش روی صنعت پرداخت کشور صحبت کرده است.
پرونده ویژه این شماره نیز به بهانه جامجهانی ۲۰۲۶ شکل گرفته است؛ روایتی متفاوت از کشورها از دریچه اسکناسهایشان. جامجهانی فقط یک رویداد ورزشی نیست؛ فرصتی است برای شناخت ملتها، نمادها و هویتهایی که کشورها میخواهند با آنها خود را به جهان معرفی کنند. اسکناسها نیز یکی از مهمترین حاملان این روایت هستند؛ تکههایی از تاریخ، فرهنگ، سیاست و حافظه جمعی کشورها که هر روز در دست مردم جابهجا میشوند. در این پرونده، به سراغ اسکناسهای ۴۸ کشور حاضر در جام جهانی رفتهایم و داستان تصاویر، نمادها و شخصیتهای نقشبسته بر این پولها را مرور کردهایم. همچنین چین، امارات و ایتالیا را به دلیل جایگاه ویژهشان در تحولات پولی و اقتصادی جهان به این مجموعه افزودهایم.
سه مدیر، سه نگاه
در این شماره از ماهنامه عصر تراکنش، سه گفتوگو با سه مدیر از بخشهای مختلف صنعت مالی و فناوری انجام دادهایم؛ گفتوگوهایی که هر کدام از زاویهای متفاوت به آینده خدمات مالی نگاه میکنند. احسان ترکمن، مدیرعامل پرداخت الکترونیک سامان (سپ)، در گفتوگوی جلد این شماره از آیندهای از صنعت پرداخت میگوید که دیگر حول کارتخوان و تعداد پایانهها شکل نمیگیرد و مرکز ثقل آن به موبایل، تجربه مشتری و نئوPSPها منتقل خواهد شد. او همچنین درباره سرمایهگذاری سپ روی زیرساخت، تابآوری و بازطراحی تجربه پرداخت صحبت میکند.
در گفتوگوی دوم، میثم خدابخش، مدیرعامل iBshop، از برنامه این شرکت برای توسعه اکوسیستمی مالی مبتنی بر تحلیل داده و هوش مصنوعی میگوید؛ اکوسیستمی که قرار است دسترسی عمومی به ابزارهای مالی را متحول کند. سومین گفتوگوی این بخش نیز به مجید عبداللهخانی، مدیرعامل رهند هوشمند، اختصاص دارد که درباره «کوپایلوت ایده هوشمند» و نقش ایجنتهای هوش مصنوعی در بازتعریف فرایند طراحی و تولید خدمات بانکی و مالی توضیح میدهد.
از قاجار تا امروز
اسکناس در ایران فقط ابزاری برای پرداخت نبوده؛ هر دوره از تاریخ معاصر، روایت خودش را روی کاغذ چاپ کرده است. از اسکناسهای قاجاری با تصویر ناصرالدینشاه تا دوره پهلوی که اسکناسها به ویترینی از پادشاهان، بناهای تاریخی و پروژه مدرنسازی تبدیل شدند و بعد، جمهوری اسلامی که یکی از بزرگترین تغییرات بصری پول ایرانی را رقم زد. تاریخ اسکناس ایران در واقع تاریخ تغییر نمادها، زبان طراحی و نهادهای منتشرکننده پول است؛ از بانک شاهنشاهی و بانک ملی تا بانک مرکزی.
نکته جالب اینکه بخش مهمی از اسکناسهای ایران، برخلاف تصور عمومی، نه در داخل کشور بلکه در چاپخانههای بریتانیا و آمریکا چاپ شدهاند. امروز هم داستان پول کاغذی ایران فقط به اسکناس ختم نمیشود. ایرانچکها در سالهای اخیر عملاً به درشتترین پول رایج کشور تبدیل شدهاند؛ برگههایی که قرار بود چک باشند، اما حالا بیشتر شبیه اسکناس عمل میکنند. در این بخش، نگاهی داریم به سه دوره مهم تاریخ اسکناس ایران؛ قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی؛ سه دورهای که هر کدام، روایت متفاوتی از پول ایرانی را ثبت کردهاند.
پول به روایت جهان
جام جهانی فقط درباره فوتبال نیست؛ روایتی است از کشورها، هویتها، نمادها و چیزهایی که ملتها میخواهند با آنها خود را به جهان معرفی کنند. اسکناسها نیز دقیقاً همین نقش را دارند؛ تکههایی کوچک از کاغذ که میتوان روی آنها ردپای تاریخ، سیاست، فرهنگ، معماری و قهرمانان ملی یک کشور را دید. در این پرونده، به بهانه جام جهانی ۲۰۲۶، سراغ اسکناسهای ۴۸ کشوری رفتهایم که در این رقابتها حضور دارند؛ از جنس و ویژگیهای فنی اسکناسهایشان گرفته تا داستانهایی که در پس تصاویر، نمادها و شخصیتهای نقشبسته بر آنها نهفته است.
این پرونده تلاشی است برای تماشای جهان از زاویهای متفاوت؛ جایی که فوتبال بهانهای میشود تا ببینیم پول چگونه به یکی از مهمترین حاملهای هویت ملی تبدیل شده است. در کنار این ۴۸ کشور، سه کشور ایتالیا، چین و امارات را نیز به این مجموعه اضافه کردهایم؛ نه به دلیل حضور در جام جهانی، بلکه به این خاطر که هر یک به شکلی متفاوت در روایت امروز پول، اقتصاد و تحول اسکناسها جایگاهی ویژه دارند. در بخش ابتدای این پرونده، داستان اسکناس در ایران را خواندید. در این بخش با اسکناسهای ۳۹ کشور حاضر در جام جهانی و دو کشور چین و امارات آشنا میشوید و در بخش بعدی این شماره از عصر تراکنش نیز به سراغ ۹ کشور عضو منطقه یورو خواهیم رفت.
۹ کشور، یک پول
در جام جهانی ۲۰۲۶، بعضی رقابتها حتی پیش از سوت آغاز مسابقات شکل گرفتهاند؛ رقابت کشورهایی که سالهاست دیگر با پول ملی خود زندگی نمیکنند. آلمان، فرانسه، اسپانیا، پرتغال، هلند، بلژیک، اتریش و کرواسی، با وجود تفاوتهای زبانی، فرهنگی و تاریخی، امروز یک اسکناس مشترک در جیب مردم خود دارند: یورو. اما رسیدن به این نقطه فقط داستان یک پول مشترک نیست؛ بلکه داستان کنار گذاشتن بخشی از هویت پولی اروپا نیز هست. مارک آلمان، فرانک فرانسه، پزوتای اسپانیا، گیلدر هلند، شیلینگ اتریش، اسکودوی پرتغال و دهها پول ملی دیگر، سالها بخشی از زندگی روزمره مردم این کشورها بودند؛ اسکناسهایی که بر آنها چهره پادشاهان، دانشمندان، هنرمندان و نمادهای ملی نقش بسته بود.
این بخش رو فقط روایت یورو نیست؛ روایت کشورهایی است که امروز با یک پول مشترک به میدان میآیند، اما هرکدام تاریخ پولی متفاوتی را پشت سر گذاشتهاند. در این بخش، علاوه بر کشورهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ که عضو منطقه یورو هستند، به سراغ ایتالیا نیز رفتهایم؛ کشوری که اگرچه در این دوره از مسابقات حضور ندارد، اما نمیتوان از تاریخ پول اروپا سخن گفت و ردپای لیر ایتالیا را نادیده گرفت.
فایل ماهنامه عصر تراکنش ۱۰۵
اشتراک ماهنامه عصر تراکنش
فهرست
یادداشتها:
- ۵۱ کشور، ۵ روایت؛ داستانهایی که میتوان لمس کرد / رضا قربانی، مدیرعامل کارخانه نوآوری راهکار (مشاهده)
- اسکناس بیداستان / مینا والی، مدیرمسئول ماهنامه عصر تراکنش (مشاهده)
- (مشاهده)
- جامجهانی پولها / مینا حاجی، سردبیر ماهنامه عصر تراکنش (مشاهده)
- اقتصاد دیجیتال و مسئله انتخاب / احمد پیشگاهزاده، مدیرعامل پرداخت الکترونیک سپهر (مشاهده)
- معماری بقا در شبکه مالی / میثم نمازی، مدیرعامل شرکت راهبرد هوشمند شهر (مشاهده)
- هر تراکنش موفق، یک رأی اعتماد به شبکه پرداخت / محمدمهدی تقیپور، مدیرعامل شرکت بهپرداخت ملت (مشاهده)
- ضرورتی راهبردی در شرایط بحران / مهدی طالب، معاون فناوری اطلاعات بانک صادرات (مشاهده)
- اعتبارسنجی و الزامات تابآوری اقتصادی / رضا قاسمپور، مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ایران (مشاهده)
- از عدم قطعیت تا دوام / حمزه آقابابایی، مدیرعامل ایرانکیش (مشاهده)
باشگاه:
- احسان ترکمن، مدیرعامل سپ، می گوید آینده صنعت پرداخت در کارت خوانهای بیشتر ساخته نمی شود؛ بلکه در حذف اصطکاک، سرمایهگذاری روی موبایل و ساختن تجربهای شبیه نئوبانکها شکل میگیرد / تجربه مشتری مهمتر از سهم بازار (مشاهده)
- میثم خدابخش، مدیرعامل iBshop از برنامه این شرکت برای توسعه یک اکوسیستم مالی مبتنی بر تحلیل داده و هوش مصنوعی میگوید / هدف ما سرمایهگذاری هوشمند است (مشاهده)
- نگاهی به پلتفرم «کوپایلوت ایده هوشمند» و تحول در تولید خدمات بانکی در گفتوگو با مجید عبداللهخانی، مدیرعامل رهند هوشمند / پایان عصر توسعه سنتی در بانکها (مشاهده)
ایران:
- روایتی کوتاه از تغییر چهره پول کاغذی در ایران؛ از نخستین اسکناسها تا ایران چکهای میلیونی / عصر ایران چکها (مشاهده)
- ارزیابی عملکرد شبکه بانکی کشور در دوران جنگ و تجربه پستبانک در گفتوگو با محمد نصیری دهقان، معاون فناوری اطلاعات پستبانک / شبکه بانکی نمره ۸ از ۱۰ میگیرد (مشاهده)
- نبرد تابآوری در بانکها / هادی حیدری، معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی بانک توسعه صادرات ایران (مشاهده)
جهان:
- نگاهی به تاریخ پول آرژانتین؛ روایتی از تورم و بازتعریف مداوم / از آسترال تا پزو (مشاهده)
- سفر تاریخی پول هائیتی در میان فرانک و دلار / گورد ردپای تاریخ روی اسکناس (مشاهده)
- داستان اسکناس هایی که جای پوند فلسطین را گرفتند و به نماد اقتصاد اردن تبدیل شدند / وقتی اردن پول خودش را ساخت (مشاهده)
- داستان پول اروگوئه؛ از حذف صفرها تا زندگی در سایه دلار / زندگی با پزوی بیثبات (مشاهده)
- داستان اسکناسهای ازبکستان در سالهای پس از استقلال / سوم؛ پولِ بعد از شوروی (مشاهده)
- داستان دینار الجزایر؛ از استقلال تا تلاش برای ساختن اقتصادی متنوع / نفت، دینار و رؤیای تغییر (مشاهده)
- پیشگام اسکناس پلیمری / نگاهی به تاریخ، فرهنگ و نوآوری در اسکناسهای استرالیا (مشاهده)
- دنیای متفاوت اسکناسهای اسکاتلندی / پولی با سه روایت (مشاهده)
- داستان اکوادور؛ کشوری که پول ملیاش را کنار گذاشت و دلاری شد / پایان سوکره، آغاز دلار (مشاهده)
- داستان پوند؛ پولی که قرنها با تاریخ انگلستان گره خورده است / قدیمیترین پول زنده جهان (مشاهده)
- پول ملی آفریقای جنوبی؛ روایتی از سیاست و طبیعت / سفری از معادن طلا تا تصویر ماندلا (مشاهده)
- پولی که از مرزهای آمریکا فراتر رفت / داستان دلار (مشاهده)
- رئال برزیل؛ ویترینی از تنوع زیستی بزرگترین کشور آمریکای جنوبی / جانوران بومی در قلب پول ملی (مشاهده)
- کشوری با اسکناسهایی که در دو طراحی متفاوت منتشر میشوند / اسکناسهای دوچهره بوسنی (مشاهده)
- روایت تاریخ پاراگوئه در اسکناسهایش / پولی به نام گوارانی (مشاهده)
- داستان کوتاهترین تجربه انتشار پول کاغذی در پاناما / بالبوآ؛ اسکناسهای هفت روزه (مشاهده)
- داستان پولی که با حذف شش صفر دوباره متولد شد / لیر؛ آینه تاریخ ترکیه (مشاهده)
- داستان تغییر پول ملی تونس و میراثی که هنوز باقی مانده است / دیناری با طعم فرانک (مشاهده)
- روایت شکلگیری پول جمهوری چک بعد از جدایی چکسلواکی/ تولد یک کرونا (مشاهده)
- روایت پول مشترک در جمهوری کنگو و آفریقای مرکزی / زیر سایه فرانکCFA (مشاهده)
- تاریخ ین، روایتی از نوسازی ژاپن، بازسازی پس از جنگ و نوآوری بیوقفه است/ از عصر میجی تا عصر هولوگرام (مشاهده)
- روایت فرانک CFA در ساحل عاج و سنگال/ ردپای ارهماهی(مشاهده)
- روایتی از پول سوئد که آرامآرام با اسکناس خداحافظی میکند/ کرون در جامعه بدون پول نقد (مشاهده)
- فرانک سوئیس؛ پولی که به جای تصویر مشاهیر، مفاهیمی چون زمان، نور، باد، آب و زبان را روایت میکند / اسکناسی به وسعت یک کهکشان (مشاهده)
- تاریخ دینار عراق؛ از شکوه گذشته تا بازسازی دوباره / داستان دینار سوئیسی (مشاهده)
- نگاهی به تاریخ پول عربستان؛ از رسیدهای حج تا اسکناسهای پلیمری / پول زائران و نفت (مشاهده)
- داستان اسکناسهای غنا؛ از استقلال تا حذف چهار صفر/ سدی روایتی از تغییر مداوم (مشاهده)
- روایت شکلگیری پول ملی قطر / از روپیه تا ریال (مشاهده)
- از اسکناسهای جنگی تا پول پلیمری/ سفر دلار کانادا تا امروز (مشاهده)
- از روزهای ویرانی پس از جنگ کره تا عصر سامسونگ و صادرات فناوری / وون؛ آینه صعود اقتصادی کره جنوبی (مشاهده)
- مروری بر تاریخ پول کشوری کوچک با پیوندی بزرگ به اروپا / اسکودو در جزایر آتشفشانی (مشاهده)
- نگاهی به تغییرات پول ملی کلمبیا از دوران استعمار تا امروز / سرگذشت پزو (مشاهده)
- داستان گیلدر کارائیب و اسکناسهای الهامگرفته از حیات دریایی / تولد یک پول تازه (مشاهده)
- درهم مراکش؛ میراثی که هنوز در گردش است / پولی به قدمت تاریخ مراکش (مشاهده)
- نگاهی به تاریخ و طراحی اسکناسهایی که از فرعونها تا عصر پلیمری را پشت سر گذاشتهاند/ جُنیه؛ پولی با دو چهره (مشاهده)
- تاریخ پزوی مکزیک از سکههای نقرهای دوران استعمار آغاز میشود / میراث نقره (مشاهده)
- روایت تحول کرون نروژ؛ از اتحادیه پولی اسکاندیناوی تا امروز / پولی از جنس دریا (مشاهده)
- روایت اسکناسهای نیوزیلند که پر از پرندگان، کوهها و چهرههای ملیاند / دلار با طعم طبیعت (مشاهده)
- روایتی از تحول پول چین؛ از اسکناسهای نقرهای تا عصر دیجیتال / اسکناس در سرزمین اژدها (مشاهده)
- نگاهی به مسیر شکلگیری پول ملی امارات و تحول اسکناسهایش / درهم؛ پولی برای اتحاد (مشاهده)
یورو:
- روایتی از ۱+۸ کشوری که با یک پول به میدان میروند / یورو در جامجهانی ۲۰۲۶ (مشاهده)
