عصر تراکنش ۱۰۲ و ۱۰۳ / ونسی فعالیت خود را از سال ۱۴۰۱ با تمرکز بر توثیق داراییهای دیجیتال آغاز کرد و ابتدای ۱۴۰۲ با عرضه رسمی محصولش وارد بازار لندتک شد؛ مدلی که از همان ابتدا با رمزارزها شروع شد و در سال نخست، بیش از هر چیز دوره آزمون، تثبیت و تعامل با نهادهای نظارتی را پشت سر گذاشت. این شرکت با هدف بازتعریف وام و اعتبار در اقتصاد تورمی ایران، تلاش کرده فرایند اعطای وام را از پیچیدگیهای ضمانتهای سنتی جدا کند و تجربهای آنلاین، شفاف و سریع ارائه دهد.
در سال ۱۴۰۵ نیز تمرکز این مجموعه بر توسعه توثیق انواع ضمانتها، گسترش همکاریها و تثبیت جایگاهش بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی لندتک است. در این گفتوگو با احمد وطنی، مدیرعامل و ماهان حیدری، مدیر توسعه کسبوکار ونسی درباره مسیر این شرکت در توثیق داراییهای دیجیتال، ورود به بازار وام با ضمانت چک، چالشهای مدیریت ریسک و وصول مطالبات و برنامههایشان برای گسترش دسترسی به «وام برای همه» صحبت کردیم.
از برنامه رشد تا تمرکز بر پایداری
احمد وطنی، مؤسس و مدیرعامل ونسی در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهد سال ۱۴۰۴ را در یک جمله برای این شرکت توصیف کند، «سال رشد» بوده یا «سال تثبیت و بهینهسازی»، میگوید ونسی سال را با برنامه توسعه آغاز کرد: «در ابتدای سال ۱۴۰۴ ونسی با برنامه رشد و توسعه وارد سال شد، اما رخدادهای پیشبینیناپذیر مانند جنگ و پیامدهای اقتصادی و بانکی آن، بههمراه قطعی اینترنت و اختلال در زیرساختهای ارتباطی مثل پیامک در حوادث اخیر، اثر مستقیم و جدی بر عملکرد ونسی گذاشت. در نتیجه، تمرکز مجموعه از رشد به سمت حفظ پایداری و بازنگری استراتژیها تغییر کرد. با وجود این فشارها، ونسی نسبت به سال قبل رشد قابل قبولی داشت؛ رشدی که در شرایط عادی میتوانست بسیار بیشتر و پرشتابتر باشد.»
توسعه نوآوری در توثیق انواع داراییهای دیجیتال
ونسی از سال ۱۴۰۱ فعالیت خود را آغاز کرده و ابتدای سال ۱۴۰۲ با راهاندازی رسمی محصولش وارد بازار لندتک شده است. او میگوید: «شروع کار ما بهعنوان اولین بازیگر حوزه توثیق داراییهای دیجیتال، با رمزارزها بود که سال ۱۴۰۲ بهدلیل ریسکهای این حوزه و نو بودن مفهوم توثیق، دوره آزمون و تثبیت مدل اجرایی ونسی بوده و با موفقیت سپری شد.»
به گفته او، در این مسیر چالشهای نظارتی نیز وجود داشت، اما چالشهای نهادهای نظارتی نیز با تعامل و پیگیری مستمر مدیریت شد. وطنی میگوید: «هدف ونسی در ادامه راه خود، توسعه نوآوری در توثیق انواع داراییهای دیجیتال و اعطای تسهیلات به افراد بیشتر و در نهایت افزایش سهم بازار در سال ۱۴۰۵ است.»
تجربه کاربر؛ وام در کمتر از ۱۰ دقیقه
مدیرعامل ونسی درباره تفاوت توثیق دیجیتال با وثیقههای متعارف توضیح میدهد که تفاوت اصلی در «آنلاین بودن فرایند اعطای وام و سهولت دسترسی» است. به گفته او، در فرایند توثیق دیجیتال، همه مراحل بهصورت آنلاین انجام میشود و ونسی امکان پرداخت وام در کمتر از ۱۰ دقیقه توسط تأمینکننده مالی را فراهم کرده است.
او تأکید میکند کاربر در این مدل «یک تجربه کاملاً شفاف و قابل پیگیری را طی میکند و بدون رفتوآمدهای مرسوم، تسهیلات خود را دریافت میکند.»
وطنی همچنین به مزیت ریسکی این مدل اشاره میکند و میگوید اعطای وام با توثیق داراییهای دیجیتال «عملاً ریسک نکول و چالش وصول مطالبات را کاهش میدهد که این موضوع باعث جذابیت برای سیستم بانکی شده است.»
بازتعریف اعتبار؛ از ضمانت سنتی تا مدل وثیقهمحور
او درباره چرایی حرکت ونسی به سمت توثیق داراییهای دیجیتال توضیح میدهد که این تصمیم بخشی از یک رویکرد نوآورانه بوده است. وطنی توضیح میدهد: «ونسی از ابتدای شروع فعالیت خود با رویکردی نوآورانه در حوزه لندتک آغاز به کار کرد و تا به امروز همواره تلاش کرده تا با ارائه محصولات و خدماتی نوین، تحولی در این حوزه ایجاد کند.»
به باور او، شیوههای سنتی اعطای وام چالشهای متعددی برای کاربران و شبکه بانکی ایجاد کرده بود؛ از «پرهزینه بودن مراحل اعطای وام» گرفته تا «فرایندهای پیچیده اعتبارسنجی و وصول مطالبات». همین عوامل باعث شد ونسی به عنوان اولین بازیگر توثیق داراییهای دیجیتال، با نگاهی جدید وارد این صنعت شود.
وطنی همچنین به شرایط اقتصاد تورمی ایران اشاره میکند و میگوید: «با افزایش ریسک نکول و رشد بدهیهای معوق کاربران در اقتصاد تورمی ایران، ونسی برای کنترلپذیرتر کردن این ریسک، بر مدل وثیقهمحور شدن اعطای وام تمرکز کرد. در کنار اعتبارسنجی بانکی مبتنی بر سابقه رفتار مالی، ونسی «تمکن مالی» را نیز عامل مهمی میداند و معتقد است داراییهای قابل اتکا مانند طلا و رمزارز میتوانند بهعنوان ضمانت جهت دریافت وام یا اعتبار مورد استفاده قرار گیرند.»
۱۴۰۵؛ تمرکز بر توثیق و تثبیت جایگاه
وطنی درباره اولویت سال آینده این شرکت میگوید: «ونسی از تجربه سال ۱۴۰۴ درس گرفته و با رویکردی واقعبینانه، در کنار حفظ پایداری، نگاه سنجیدهای به رشد و توسعه دارد. تمرکز اصلی ما در سال پیشرو بر حوزه توثیق است؛ با هدف گسترش همکاری با بازیگران بیشتر، افزایش تعداد کاربران دریافتکننده وام و تحقق اهداف مالی، تا جایگاه ونسی بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی لندتک تثبیت و تقویت شود.»
ورود به بازار وام با ضمانت چک؛ تقاضا یا خلأ محصول؟
در ادامه این گفتوگو، ماهان حیدری، مدیر توسعه کسبوکار ونسی، درباره ورود این شرکت به بازار وام با ضمانت چک توضیح میدهد. او معتقد است این بازار حاصل ترکیب «تقاضای انباشته» و «خلأ محصول» است، اما «محرک اصلی تقاضاست.»
حیدری توضیح میدهد که در اقتصاد ایران، چک یکی از رایجترین ابزارهای تعهد مالی است و افراد زیادی وجود دارند که گردش مالی و توان بازپرداخت دارند، اما در بازارهایی مثل رمزارز فعال نیستند و دسترسی آنها به ابزارهای سنتی محدود میشود: «این یعنی توان بازپرداخت وجود دارد، اما تنوع وثایق در بسیاری از پلتفرمهای مالی محدود است. ما در ونسی با شعار «وام برای همه» تلاش میکنیم ساختار دریافت وام و اعتبار را از انحصار چند نوع ضمانت خارج کنیم تا افراد بتوانند متناسب با شرایط خودشان به اعتبار دسترسی داشته باشند و چرخه تأمین مالی دیجیتال خود را کاملتر کنیم.»
طراحی ضمانت چک
حیدری درباره نحوه طراحی ضمانت چک میگوید دسترسی به اعتبار بدون چهارچوب دقیق مدیریت ریسک پایدار نخواهد بود: «بنابراین اگرچه تجربه کاربر باید ساده و شفاف باشد، اما در پشتصحنه یک ساختار چندلایه برای کنترل ریسک فعال است. ما صرفاً به چک بهعنوان یک ابزار تعهدی نگاه نمیکنیم؛ بلکه سابقه اعتباری، رفتار مالی و الگوی بازپرداخت صادرکننده چک بهصورت همزمان تحلیل میشود.»
مدیر توسعه کسبوکار ونسی معتقد است اگر مدل ریسک بهدرستی طراحی شود و زیرساختهای صدور و گردش چک دیجیتال بهبود یابد، این نوع ضمانت میتواند از یک ابزار سنتی به «یک نوع ضمانت مالی مدرن و مقیاسپذیر» تبدیل شود.
چالش اصلی؛ وصول مطالبات
از نظر عملیاتی، حیدری بزرگترین چالش اجرای وام با ضمانت چک را «مدیریت فرایند وصول» میداند و توضیح میدهد: «در ایران، با وجود نوسانات و تغییرات لحظهای در اقتصاد، حتی مشتریان خوشحساب ممکن است در برخی مقاطع با مشکلاتی مواجه شوند که رفتار اعتباری آنها را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، ریسک در این نوع ضمانت نسبت به سایر مدلهای ضمانتی ونسی بالاتر است.»
با این حال، او تأکید میکند زیرساختها و تیم وصول مطالبات ونسی بهگونهای طراحی شدهاند که بتوانند متناسب با شرایط واکنش نشان دهند و از افزایش اقساط بازپرداختنشده جلوگیری کنند. حیدری تصریح میکند که هرچند اعتبارسنجی و استعلام اهمیت دارند، اما بدون یک سیستم وصول حرفهای، حتی بهترین مدلهای اعتبارسنجی هم ناکارآمد خواهند بود: «به همین دلیل تمرکز ونسی بر استانداردسازی فرایند وصول مطالبات است تا هم ریسک کنترل و هم تجربه کاربر حفظ شود.»
گسترش بازار؛ وام برای همه
در پاسخ به پرسشی درباره برنامههای توسعه بازار، حیدری تأکید میکند که ونسی باور دارد دسترسی به وام نباید محدود به گروه خاصی باشد و به همین دلیل بر گسترش انواع ضمانت تمرکز کردهاند. او در این خصوص میگوید: «برای جذب کاربران جدید، از ابزارهای دیجیتال، فرایندهای ساده و شفاف و همچنین دسترسی به فروشگاههای معتبر استفاده میکنیم تا آنها بتوانند به راحتی از خدمات ما بهرهمند شوند. همچنین، با تحلیل دادههای بازار و شناسایی بخشهای کمتردسترسپذیر و مدلهای ضمانتی متنوع شرایط دریافت وام را بهینهسازی میکنیم تا دسترسی به وام برای همه امکانپذیر شود.»
حیدری در پایان تأکید میکند که ونسی با این رویکرد، نهتنها سهم بازار خود را افزایش میدهد، بلکه شعار «وام برای همه» را عملیاتی میکند؛ بهگونهای که کاربران بتوانند در شبکه پذیرندگان ونسی، نظیر فروشگاههای بزرگ و معتبر مانند دیجیکالا، تکنولایف، گوشیشاپ و فروشگاههای متنوع خرید طلا، خرید اقساطی انجام دهند.
